SPECYFIKACJE TECHNICZNE

WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH

Wielofunkcyjnych boisk sportowych w miejscowościach:

Górniki i Kłucko

Branża:	Budowlana.

Inwestor: 
Gmina Radoszyce, ul. Żeromskiego 28, 26-230 Radoszyce

Adres budowy:	Górniki działka nr ewid. 11/2    Kłucko działka nr ewid. 561/2
gm. Radoszyce, pow. konecki, woj. świętokrzyskie

                                                    Radoszyce, czerwiec 2010 r.

1

SPIS TREŚCI:

B.01.00.00. Wymagania ogólne

B.02.00.00. Koryto z profilowaniem i zagęszczaniem podłoża

B.03.00.00. Warstwy odsączające B.04.00.00. Podbudowa betonowa B.05.00.00. Betonowe obrzeża chodnikowe
B.06.00.00. Zewnętrzne nawierzchnie sportowe z poliuretanu

B.07.00.00. Nawierzchnie z kostki brukowej

B.08.00.00. Ogrodzenie

2

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.01.00.00  WYMAGANIA OGÓLNE

1. WSTĘP
1.1. Przedmiot SST
Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania ogólne  dotyczące  wy- konania i odbioru robót w obiektach budowlanych.
1.2. Zakres stosowania SST
Odstępstwa od wymagań podanych w niniejszej specyfikacji mogą mieć miejsce tylko w  przypadkach małych prostych robót i konstrukcji drugorzędnych o niewielkim znaczeniu, dla których istnieje pewność, że podstawowe wymagania będą spełnione przy zastosowaniu metod wykonania na podstawie doświadczenia i przy przestrzeganiu zasad sztuki budowlanej.
1.3. Zakres robót objętych SST
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji obejmują wymagania ogólne, wspólne dla robót budowlanych objętych specyfikacjami technicznymi (ST) i szczegółowymi specyfikacjami technicznymi (SST).
1.4. Określenia podstawowe
Ilekroć w SST jest mowa o:
1.4.1. obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:
a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
b) budowle stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury;
1.4.2. budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem. wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
1.4.3.  budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący  albo budynek o zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali  mieszkalnych,  albo  jednego  lokalu  mieszkalnego  i  lokalu  użytkowego  o  powierzchni  całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
1.4.4. budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub  obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci  techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem  urządzenia  reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub  urządzenia  techniczne,  oczyszczalnie  ścieków,   składowiska  odpadów,  stacje  uzdatniania  wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne  przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowie sportowe,  cmentarze,  pomniki,  a  także   części  budowlane  urządzeń  technicznych  (kotłów,  pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytków.
1.4.5. obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
1.4.6. tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne,  pawilony  sprzedaży  ulicznej  i  wystawowe,   przekrycia  namiotowe  i  powłoki  pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
1.4.7. budowie - należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także
odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

3

1.4.8. robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, i montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
1.4.9.  remoncie  -  należy  przez  to  rozumieć  wykonywanie  w  istniejącym  obiekcie  budowlanym  robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji.
1.4.10. urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia  instalacyjne,  w  tym  służące  oczyszczaniu  lub  gromadzeniu  ścieków,  a  także  przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
1.4.11. terenie budowy - należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty budowlane wraz z przestrzenia zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy.
1.4.12. prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć  tytuł prawny  wynikający  z  prawa  własności,  użytkowania  wieczystego,  zarządu,   ograniczonego   prawa rzeczowego,  albo  stosunku  zobowiązaniowego,  przewidującego   uprawnienia   do  wykonywania  robót budowlanych.
1.4.13.  pozwoleniu  na  budowy  -  należy  przez  to  rozumieć  decyzje  administracyjną  zezwalającą  na rozpoczęcie  i  prowadzenie  budowy  lub  wykonywanie  robót  budowlanych  innych  niż  budowa  obiektu budowlanego.
1.4.14.  dokumentacji budowy - należy przez to rozumieć pozwolenie na budowy wraz z  załączonym projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych, w miarę potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i książkę obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu - także dziennik montażu.
1.4.15. dokumentacji powykonawczej - należy przez to rozumieć dokumentacji budowy z  naniesionymi zmianami dokonanymi w toku wykonywania robot oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi.
1.4.16. terenie zamkniętym - należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w  przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego:
a) obronności lub bezpieczeństwa państwa, będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi  Obrony  Narodowej,  Ministrowi  Spraw  Wewnętrznych  i  Administracji  oraz  Ministrowi  Spraw Zagranicznych,
b) bezpośredniego wydobywania kopaliny ze złoża, będący w dyspozycji zakładu górniczego.
1.4.17.  aprobacie  technicznej  -  należy  przez  to  rozumieć  pozytywną  ocenę  techniczną   wyrobu, stwierdzającej jego przydatność do stosowania w budownictwie.
1.4.18. właściwym organie - należy przez to rozumieć organ nadzoru  architektoniczno-budowlanego  lub organ specjalistycznego nadzoru budowlanego,
stosownie do ich właściwości określonych w rozdziale 8.
1.4.19. wyrobie budowlanym - należy przez to rozumieć wyrób w rozumieniu przepisów o ocenie zgodności, wytworzony w celu wbudowania, wmontowania, zainstalowania lub zastosowania w  sposób trwały w obiekcie  budowlanym, wprowadzany do obrotu jako wyrób  pojedynczy lub  jako  zestaw  wyborów  do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową.
1.4.20. organie samorządu zawodowego - należy przez to rozumieć organy określone w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 z poźn. zm.).
1.4.21.  obszarze  oddziaływania  obiektu  -  należy  przez  to  rozumieć  teren  wyznaczony  w  otoczeniu budowlanym na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
1.4.22. opłacie - należy przez to rozumieć kwotę należności wnoszoną przez zobowiązanego za określone ustawą obowiązkowe kontrole dokonywane przez właściwy organ.
1.4.23. drodze tymczasowej (i montażowej) - należy przez to rozumieć drogę specjalnie  przygotowaną, przeznaczoną do ruchu pojazdów obsługujących roboty budowlane na czas ich wykonywania, przewidzianą
do usunięcia po ich zakończeniu.

4

1.4.24. dzienniku budowy - należy przez to rozumieć dziennik, wydany przez właściwy organ  zgodnie z obowiązującymi przepisami, stanowiący urzędowy dokument przebiegu robot budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w czasie wykonywania robot.
1.4.25. kierowniku budowy - osoba wyznaczona przez Wykonawcę robót, upoważniona do  kierowania robotami  i  do  występowania  w  jego  imieniu  w  sprawach  realizacji  kontraktu,  ponosząca  ustawową odpowiedzialność za prowadzoną budowy.
1.4.26. rejestrze obmiarów - należy przez to rozumieć - akceptowaną przez Inspektora nadzoru książkę z ponumerowanymi stronami, służącą do wpisywania przez Wykonawcę obmiaru dokonanych robót w formie wyliczeń,  szkiców  i  ewentualnie  dodatkowych  załączników.  Wpisy  w  rejestrze  obmiarów  podlegają potwierdzeniu przez Inspektora nadzoru budowlanego.
1.4.27. laboratorium - należy przez to rozumieć laboratorium jednostki naukowej, zamawiającego. wykonawcy lub inne laboratorium badawcze zaakceptowane przez
Zamawiającego,  niezbędne  do  przeprowadzania  niezbędnych  badań  i  prób  zwianych  z  oceną  jakości stosowanych wyrobów budowlanych oraz rodzajów prowadzonych robót.
1.4.28. materiałach - należy przez to rozumieć wszelkie materiały naturalne i wytwarzane jak również różne tworzywa i wyroby niezbędne do wykonania robót, zgodnie z dokumentacją projektową i  specyfikacjami technicznymi zaakceptowane przez Inspektora nadzoru.
1.4.29. odpowiedniej zgodności - należy przez to rozumieć zgodność wykonanych robot  dopuszczalnymi tolerancjami, a jeśli granice tolerancji nie zostały określone – z przeciętnymi tolerancjami przyjmowanymi zwyczajowo dla danego rodzaju robót budowlanych.
1.4.30. poleceniu Inspektora nadzoru - należy przez to rozumieć wszelkie polecenia przekazane Wykonawcy przez  Inspektora  nadzoru  w  formie  pisemnej  dotyczące  sposobu  realizacji  robót  lub  innych  spraw związanych z prowadzeniem budowy.
1.4.31. projektancie - należy przez to rozumieć uprawnioną osobę prawną lub fizyczną będącą  autorem dokumentacji projektowej.
1.4.32. rekultywacji – należy przez to rozumieć robóty mające na celu uporządkowanie i  przywrócenie pierwotnych funkcji terenu naruszonego w czasie realizacji budowy lub robót budowlanych.
1.4.33. części obiektu lub etapie wykonania - należy przez to rozumieć cześć obiektu
budowlanego zdolna do spełniania przewidywanych funkcji techniczno - użytkowych i możliwą do odebrania i przekazania do eksploatacji.
1.4.34. ustaleniach technicznych - należy przez to rozumieć ustalenia podane w normach,  aprobatach technicznych i szczegółowych specyfikacjach technicznych.
1.4.35. grupach, klasach, kategoriach robót - należy przez to rozumieć grupy, klasy, kategorie określone w rozporządzeniu nr 2195/2002 z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (Dz. Urz. L 340 z 16.12.2002 r., z późn. zm.).
1.4.36. inspektorze nadzoru inwestorskiego - osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie  techniczne i praktykę  zawodową  oraz  uprawnienia  budowlane,  wykonująca  samodzielne   funkcje  techniczne  w budownictwie,  której  Inwestor  powierza  nadzór  nad  budowy  obiektu  budowlanego.  Reprezentuje  on interesy inwestora na budowie i wykonuje bieżącą kontrole jakości i ilości wykonanych robót, bierze udział w sprawdzianach i odbiorach robót zakrywanych i zanikających, badaniu i odbiorze instalacji oraz urządzeń technicznych, jak również przy odbiorze gotowego obiektu.
1.4.37. instrukcji technicznej obsługi (eksploatacji) - opracowana przez projektanta lub dostawce urządzeń technicznych i maszyn, określająca rodzaje i kolejność lub współzależność czynności obsługi, przeglądów i zabiegów konserwacyjnych, warunkujących ich efektywne i bezpieczne użytkowanie. Instrukcja techniczna obsługi (eksploatacji) jest również składnikiem dokumentacji powykonawczej obiektu
budowlanego.
1.4.38.  istotnych wymaganiach - oznaczają wymagania dotyczące bezpieczeństwa, zdrowia i  pewnych innych aspektów interesu wspólnego, jakie maja spełniać roboty budowlane.
1.4.39. normach europejskich - oznaczają normy przyjęte przez Europejski Komitet
Standaryzacji (CEN) oraz Europejski Komitet Standaryzacji elektrotechnicznej (CENELEC) jako  „standardy europejskie (EN)" lub „dokumenty harmonizacyjne (HD)",

5

zgodnie z ogólnymi zasadami działania tych organizacji.
1.4.40. przedmiarze robót - to zestawienie przewidzianych do wykonania robót podstawowych w kolejności technologicznej  ich   wykonania,  ze   szczegółowym   opisem  lub   wskazaniem   podstaw   ustalających szczegółowy  opis  oraz  wskazanie  szczegółowych  specyfikacji  technicznych  wykonania  i  odbioru  robót budowlanych, z wyliczeniem i zestawieniem ilości jednostek przedmiarowych robót podstawowych.
1.4.41. robocie podstawowej - minimalny zakres prac, które po wykonaniu są możliwe do odebrania pod względem ilości i wymogów jakościowych oraz uwzględniają przyjęty stopień scalenia robót.
1.4.42. Wspólnym Słowniku Zamówień - jest systemem klasyfikacji produktów, usług i robót budowlanych, stworzonych  na  potrzeby  zamówień  publicznych.  Składa  się  ze  słownika  głównego  oraz  słownika uzupełniającego.  Obowiązuje  we  wszystkich  krajach  Unii   Europejskiej.   Zgodnie  z  postanowieniami rozporządzenia   2151/2003,   stosowanie   kodów   CPV   do   określania  przedmiotu   zamówienia   przez zamawiających z ówczesnych Państw Członkowskich UE stało się obowiązkowe z dniem 20 grudnia 2003 r. Polskie Prawo zamówień publicznych przewidziało obowiązek stosowania klasyfikacji CPV począwszy od dnia akcesji Polski do UE, tzn. od I maja 2004 r.
1.4.43.  Zarządzającym  realizacją  umowy  -  jest  to  osoba  prawna  lub  fizyczna  określona  w  istotnych postanowieniach umowy, zwana dalej zarządzającym, wyznaczona przez zamawiającego, upoważniona do nadzorowania   realizacji   robót   i   administrowania   umów   w   zakresie   określonym   w   udzielonym pełnomocnictwie (zarządzający realizacja nie jest obecnie prawnie określony w przepisach).
1.5. Ogólne wymagania dotyczące robót
Wykonawca robót jest odpowiedzialny za jakość ich wykonania oraz za ich zgodność z  dokumentacją
projektową, SST i poleceniami Inspektora nadzoru.
1.5.1. Przekazanie terenu budowy
Zamawiający, w terminie określonym w dokumentach umowy przekaże Wykonawcy teren budowy wraz ze wszystkimi wymaganymi uzgodnieniami prawnymi i  administracyjnymi, poda lokalizacje i  współrzędne punktów głównych obiektu oraz reperów, przekaże dziennik budowy oraz dwa egzemplarze dokumentacji projektowej i dwa komplety SST. Na Wykonawcy spoczywa odpowiedzialność za ochronę przekazanych mu punktów pomiarowych do chwili odbioru końcowego robót. Uszkodzone lub zniszczone punkty pomiarowe Wykonawca odtworzy i utrwali na własny koszt.
1.5.2. Dokumentacja projektowa
Przekazana dokumentacja projektowa ma zawierać opis, cześć graficzna, obliczenia i dokumenty, zgodne z wykazem  podanym  w  szczegółowych  warunkach  umowy,  uwzględniającym  podział  na  dokumentacje projektową:
- dostarczoną przez Zamawiającego.
- sporządzoną przez Wykonawcę.
1.5.3. Zgodność robot z dokumentacja projektowa i SST
Dokumentacja projektowa,  SST oraz dodatkowe  dokumenty przekazane  Wykonawcy przez  Inspektora nadzoru  stanowią  załączniki  do  umowy,  a  wymagania  wyszczególnione  w  choćby  jednym  z  nich  są obowiązujące dla Wykonawcy tak, jakby zawarte były w całej dokumentacji. W przypadku rozbieżności w ustaleniach poszczególnych dokumentów obowiązuje kolejność ich  ważności wymieniona w „Ogolnych warunkach  umowy".  Wykonawca  nie  może  wykorzystywać  błędów  lub  opuszczeń  w  dokumentach kontraktowych, a o ich  wykryciu  winien  natychmiast  powiadomić  Inspektora Nadzoru, który dokona  odpowiednich zmian i poprawek.
W przypadku stwierdzenia ewentualnych rozbieżności podane na rysunku wielkości liczbowe wymiarów są ważniejsze od odczytu  ze skali rysunków.
Wszystkie 	wykonane 	roboty 	i 	dostarczone 	materiały 	maja 	być 	zgodne 	z dokumentacja projektowa i SST.
Wielkości  określone   w  dokumentacji  projektowej  i  w  SST   będą   uważane  za  wartości docelowe,   od  których   dopuszczalne   są   odchylenia  w   ramach   określonego   przedziału tolerancji. Cechy  materiałów   i  elementów budowli  muszą   być  jednorodne   i  wykazywać zgodność   z   określonymi  wymaganiami,   a   rozrzuty  tych   cech   nie   mogą   przekraczać
dopuszczalnego przedziału  tolerancji.

6

W   przypadku,   gdy   dostarczane  materiały   lub  wykonane   roboty   nie   będą   zgodne  z dokumentacją  projektową   lub  SST  i  mają  wpływ  na  niezadowalająca  jakość  elementu budowli,  to  takie  materiały  zostaną  zastąpione innymi,  a  elementy budowli  rozebrane i wykonane ponownie na koszt Wykonawcy.
1.5.4. Zabezpieczenie terenu budowy
Wykonawca  jest  zobowiązany  do  zabezpieczenia  terenu  budowy   w  okresie   trwania realizacji  kontraktu, aż do zakończenia  i odbioru ostatecznego robót.
Wykonawca dostarczy,  zainstaluje i będzie  utrzymywać tymczasowe urządzenia zabezpieczające w tym  ogrodzenia,  poręcze,  oświetlenie, sygnały i znaki  ostrzegawcze, dozorców. Wszelkie   inne  środki  niezbędne do  ochrony   robót,  wygody  społeczności i innych.
Koszt  zabezpieczenia terenu  budowy  nie  podlega   odrębnej zapłacie   i przyjmuje  się,  że jest wliczony w ceny  umowną.
1.5.5. Ochrona środowiska w czasie  wykonywania robót
Wykonawca  ma  obowiązek  znać  i  stosować  w  czasie   prowadzenia  robot  wszelkie przepisy  dotyczące ochrony  środowiska naturalnego.
W  okresie   trwania   budowy  i  wykonywania  robot  wykończeniowych  Wykonawca będzie:
a) utrzymywać teren budowy i wykopy  w stanie  bez wody  stojącej,
b) podejmować  wszelkie   konieczne kroki  majce  na  celu  stosowanie się  do  przepisów  i norm  dotyczących ochrony  środowiska na terenie  i wokół  terenu  budowy  oraz  będzie unikać uszkodzę  lub uciążliwości  dla osób  lub własności społecznej, a  wynikających ze skażenia,  halsu lub innych przyczyn powstałych w następstwie jego sposóbu  działania.
Stosując  się do tych wymagań,  Wykonawca będzie  miał szczególny wzgląd na:
1) 	lokalizacje 	baz, 	warsztatów, 	i 	magazynów,	składowisk, 	okupów 	i 	dróg dojazdowych.
2) Śródków  ostrożności i zabezpieczenia przed:
a) zanieczyszczeniem 	zbiorników 	i 	cieków 	wodnych	pyłami 	lub 	substancjami toksycznymi,
b) zanieczyszczeniem, powietrza pyłami i gazami, c) możliwością powstania pożaru

1.5.6. Ochrona przeciwpożarowa

Wykonawca będzie przestrzegać  przepisy  ochrony   przeciwpożarowej. Wykonawca  będzie utrzymywać sprawny  sprzęt  przeciwpożarowy,  wymagany   odpowiednimi przepisami,  na terenie  baz  produkcyjnych, w  pomieszczeniach biurowych, mieszkalnych i magazynowych oraz w maszynach i pojazdach.

Materiały  łatwopalne  będą,  składowane  w  sposób  zgodny  z  odpowiednimi  przepisami  i zabezpieczone	przed 	dostępem 	osób 	trzecich. Wykonawca będzie  odpowiedzialny  za  wszelkie  straty  spowodowane  pożarem  wywołanym jako rezultat realizacji robót albo przez personel Wykonawcy.

1.5.7.Ochrona własności publicznej i prywatnej

Wykonawca  odpowiada  za  ochronę  instalacji  i  urządzeń  zlokalizowanych  na  powierzchni terenu i pod  jego poziomem,  takie jak rurociągi, kable itp. Wykonawca  zapewni  właściwe oznaczenie i zabezpieczenie przed uszkodzeniem tych instalacji i urządzeń  w czasie trwania budowy.  O fakcie  przypadkowego  uszkodzenia  tych  instalacji  Wykonawca   bezzwłocznie powiadomi  Inspektora   nadzoru   i  zainteresowanych   użytkowników   oraz   będzie   z   nimi współpracował,  dostarczając   wszelkiej   pomocy   potrzebnej   przy   dokonywaniu   napraw. Wykonawca będzie odpowiadać za  wszelkie spowodowane przez jego działania uszkodzenia

7

instalacji  na   powierzchni   ziemi   i   urządzeń   podziemnych   wykazanych   w   dokumentach dostarczonych mu przez Zamawiającego.
1.5.8. 0graniczenie obciążę osi pojazdów
Wykonawca   stosować   się  będzie   do   ustawowych   ograniczeń   obciążenia   na   oś   przy transporcie  gruntu,  materiałów  i  wyposażenia  na  i  z  terenu  robót.  Uzyska  on  wszelkie niezbędne zezwolenia od  władz co do przewozu nietypowych wagowo ładunków i w sposób ciągły będzie o każdym takim przewozie powiadamiał Inspektora nadzoru. Pojazdy i ładunki powodujące  nadmierne  obciążenie  osiowe  nie  będą  dopuszczone  na  świeżo  ukończony fragment budowy  w  obrębie  terenu  budowy  i  wykonawca  będzie  odpowiadał  za  naprawę wszelkich robót w ten sposób uszkodzonych, zgodnie z poleceniami Inspektora nadzoru.
1.5.9. Bezpieczeństwo i higiena pracy
Podczas 	realizacji 	robót 	wykonawca 	będzie 	przestrzegać 	przepisów 	dotyczących bezpieczeństwa  i  higieny  pracy.  W  szczególności  wykonawca  ma  obowiązek  zadbać,  aby personel nie wykonywał pracy w warunkach niebezpieczny, szkodliwych dla zdrowia oraz nie spełniających odpowiednich wymagań sanitarnych.
Wykonawca zapewni i będzie utrzymywał wszelkie urządzenia zabezpieczające, socjalne oraz
sprzęt i odpowiednią odzież dla ochrony życia i zdrowia osób zatrudnionych na budowie. Uznaje się, ze wszelkie koszty związane z wypełnieniem wymagań określonych powyżej nie podlegają odrębnej zapłacie i są uwzględnione w cenie umownej.
1.5.10. Ochrona i utrzymanie robót
Wykonawca   będzie  odpowiedzialny  za  ochrony  robót  i  za  wszelkie   materiały   i urządzenia używane do robót od daty rozpoczęcia do daty odbioru ostatecznego.
1.5.11. Stosowanie się do prawa i innych przepisów
Wykonawca  zobowiązany  jest  znać  wszelkie  przepisy  wydane  przez  organy  administracji państwowej i samorządowej, które są w jakikolwiek sposób związane z robotami i będzie w pełni  odpowiedzialny   za   przestrzeganie   tych   praw,   przepisów   i   wytycznych   podczas prowadzenia  robót  np.  rozporządzenie  Ministra  Infrastruktury  z  dnia  6  lutego  2003  r.  w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas  wykonywania  robót budowlanych (Dz. U. z dn. 19.03.2003 r. Nr 47, poz. 401) oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września
1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 169 paz.
1650).
Wykonawca  będzie  przestrzegać  praw  patentowych i będzie  w  pełni  odpowiedzialny za wypełnienie  wszelkich   wymagań   prawnych  odnośnie   wykorzystania   opatentowanych urządzeń lub metod  i w  sposób ciągły będzie informować Inspektora nadzoru  o swoich działaniach, przedstawiając kopie zezwoleń i inne odnośne dokumenty.

2.MATERIAŁY
2.1. Źródła uzyskania materiałów do elementów konstrukcyjnych
Wykonawca   przedstawi   Inspektorowi   nadzoru   szczegółowe   informacje  dotyczące, zamawiania  lub   wydobywania   materiałów   i  odpowiednie  aprobaty   techniczne   lub świadectwa  badań  laboratoryjnych  oraz   próbki   do   zatwierdzenia  przez   Inspektora nadzoru.
Wykonawca zobowiązany  jest do prowadzenia ciągłych badan określonych  w SST  w celu udokumentowania, ze materialny uzyskane z dopuszczalnego źródła spełniają wymagania SST w czasie postępu robót.
Pozostałe   materiały   budowlane   powinny   spełniać  wymagania   jakościowe   określone Polskimi	Normami, 	aprobatami 	technicznymi, 	o 	których 	mowa 	w 	Szczegółowych Specyfikacjach Technicznych (SST).
2.2. Pozyskiwanie masowych materiałów pochodzenia miejscowego
Wykonawca  odpowiada   za  uzyskanie  pozwoleń  od  właścicieli  i  odnośnych  władz  na pozyskanie materiałów z jakichkolwiek złóż miejscowych, włączając w to źródła wskazane

8

przez  Zamawiającego  i  jest  zobowiązany  dostarczyć  Inspektorowi  nadzoru  wymagane dokumenty przed rozpoczęciem eksploatacji  złoża.
Wykonawca   przedstawi  dokumentację   zawierającą 	raporty   z  badan  terenowych  i laboratoryjnych  oraz   proponowana   przez   siebie   metodę   wydobycia   i   selekcji   do zatwierdzenia Inspektorowi nadzoru.
Wykonawca 	ponosi 	odpowiedzialność 	za 	spełnienie 	wymagań 	ilościowych 	i jakościowych materiałów z jakiegokolwiek złoża.
Wykonawca  poniesie  wszystkie  koszty,  a  w  tym: opłaty, wynagrodzenia  i jakiekolwiek
inne  koszty   związane  z  dostarczeniem  materiałów  do  robót,  chyba  ze  postanowienia ogólne lub szczegółowe warunków umowy stanowią inaczej.
Humus i nadkład czasowo zdjęte z terenu wykop6w, okap6w i miejsc pozyskania  piasku i żwiru będą formowane w hałdy  i wykorzystywanie  przy zasypce i rekultywacji terenu po ukończeniu robot.
Wszystkie odpowiednie materiały pozyskane z wykopów na terenie budowy lub z
miejsc   wskazanych   w   dokumentach   umowy   będą   wykorzystane    do   robót   lub odwiezione  na  odkład   odpowiednio  do  wymagań  umowy  lub  wskazań  Inspektora nadzoru.
Eksploatacja  źródeł  materiałów  będzie  zgodna  z  wszelkimi  regulacjami  prawnymi obowiązującymi na danym obszarze.
2.3. Materiały nie odpowiadające wymaganiom jakościowym
Materiały   nie   odpowiadające  wymaganiom   jakościowym 	zostaną   przez   Wykonawcę wywiezione  z  terenu  budowy, 	bądź 	złożone  w  miejscu  wskazanym  przez  Inspektora nadzoru.
Każdy  rodzaj  robót,  w  którym  znajdują 	się 	nie  zbadane  i  nie  zaakceptowane materiały, Wykonawca wykonuje  na własne ryzyko, licząc się z jego nieprzyjęciem i niezapłaceniem.
2.4. Przechowywanie i składowanie materiałów
Wykonawca zapewni,   aby  tymczasowo  składowane materiały,  do  czasu,  gdy  będą  one potrzebne do robót, były zabezpieczone przed zanieczyszczeniem, zachowały swoją jakość i właściwości do robót i były dostępne do kontroli  przez Inspektora nadzoru.
Miejsca  czasowego składowania materiałów będą  zlokalizowane w obrębie  terenu budowy w miejscach uzgodnionych  z Inspektorem nadzoru.
2.5. Wariantowe stosowanie materiałów
Jeśli   dokumentacja  projektowa  lub  SST  przewidują   możliwość  zastosowania   różnych rodzajów  materiałów   do  wykonywania  poszczególnych elementów   robót   Wykonawca powiadomi  Inspektora nadzoru o zamiarze  zastosowania  konkretnego rodzaju  materiału. Wybrany  i zaakceptowany rodzaj  materiału  nie  może  być  później zamieniany bez  zgody Inspektora nadzoru.
3. SPRZĘT
Wykonawca jest  zobowiązany do  używani jedynie takiego sprzętu,  który  nie  spowoduje niekorzystnego  wpływu   na   jakość   wykonywanych  robót.   Sprzęt   używany   do   robót powinien by  zgodny  z ofertą  Wykonawcy i powinien odpowiadać  pod  względem typów i ilości   wskazaniom    zawartym  w   SST,    programie   zapewnienia   jakości   lub   projekcie  organizacji robót, zaakceptowanym przez Inspektora nadzoru.
Liczba   i  wydajność   sprzętu   będzie   gwarantować  przeprowadzenie  robót,   zgodnie   z
zasadami  określonymi w dokumentacji projektowej, SST i wskazaniach Inspektora nadzoru w terminie  przewidzianym umową.
Sprzęt   będący    własnością  Wykonawcy  lub   wynajęty    do   wykonania    robót   ma   być utrzymywany  w  dobrym   stanie   i  gotowości  do  pracy. 	Będzie   spełniał   normy   ochrony środowiska i przepisy dotyczące jego  użytkowania.
Wykonawca dostarczy Inspektorowi nadzoru  kopie  dokumentów potwierdzających

9

dopuszczenie  sprzętu  do użytkowania, tam gdzie  jest to wymagane  przepisami.
Jeżeli dokumentacja projektowa lub SST  przewiduj  możliwość wariantowego użycia sprzętu przy   wykonywanych   robotach,  wykonawca    powiadomi   Inspektora  nadzoru  o   swoim zamiarze   wyboru   i  uzyska  jego   akceptacje  przed   użyciem sprzętu.   Wybrany sprzęt,  po akceptacji Inspektora nadzoru, nie może być później zmieniany bez jego zgody.

4. TRANSPORT
4.1.  Ogólne wymagania  dotyczące transportu
Wykonawca jest zobowiązany do stosowania jedynie takich środków transportu, które nie wpłyną   niekorzystnie  na   jakość   wykonywanych  robót   i   właściwości   przewożonych materiałów.
Liczba   środków transportu będzie  zapewniać   prowadzenie robót   zgodnie  z  zasadami określonymi  w  dokumentacji  projektowej. SST   i  wskazaniach  Inspektora  nadzoru   w terminie przewidzianymi w umowie.
4.2. Wymagania dotyczące przewozu  po drogach publicznych
Przy  ruchu   na   drogach  publicznych  pojazdy   będą   spełniać   wymagania   dotyczące przepisów   ruchu   drogowego  w  odniesieniu  do  dopuszczalnych  obciążenia  na  osie   i innych   parametrów  technicznych.  Środki   transportu  nie   odpowiadające   warunkom dopuszczalnych  obciążenia   na osie  mogą być dopuszczone przez właściwy zarząd  dragi pod warunkiem przywrócenia stanu pierwotnego użytkowanych odcinków dróg na koszt Wykonawcy.
Wykonawca  będzie  usuwać  na  bieżąco  na  własny  koszt   wszelkie  zanieczyszczenia spowodowane  jego  pojazdami   na  drogach  publicznych  oraz  dojazdach   do  terenu budowy.

5. WYKONANIE ROBÓT.
5.1.  Przed rozpoczęciem robót wykonawca opracuje:
- projekt zagospodarowania placu budowy, który powinien  składać się z części opisowej i graficznej.
- plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (plan BIOS),
- projekt organizacji budowy,
- projekt technologii i organizacji montażu dla obiektów prefabrykowanych lub elementów konstrukcyjnych o większych gabarytach lub masie.
5.2. Wykonawca jest odpowiedzialny za prowadzenie robót zgodnie z urnowa lub kontraktem oraz za jakość zastosowanych  materiałów i wykonywanych robót, za ich zgodność z dokumentacji, projektową, wymaganiami SST, PZJ, projektu projektem organizacji robót oraz poleceniami Inspektora nadzoru.
5.2.1.Wykonawca   ponosi   odpowiedzialność 	za   pełna   obsługę 	geodezyjną 	przy
wykonywaniu  wszystkich  elementów  robót  określonych  w  dokumentacji  projektowej  lub przekazanych na piśmie przez Inspektora nadzoru.
5.2.2.Nastepstwa  jakiegokolwiek  błędu spowodowanego przez Wykonawcy  w  wytyczeniu  i wykonywaniu robót zostaną jeśli wymagać tego będzie Inspektor nadzoru poprawione  przez Wykonawca na własny koszt.
5.2.3.Decyzje   Inspektora   nadzoru   dotyczące   akceptacji   lub  odrzucenia   materiałów   i elementów robót będą  oparte  na  wymaganiach  sformułowanych  w  dokumentach  umowy, dokumentacji projektowej i  w SST, a takie w normach i  wytycznych.
5.2.4.Polecenia  Inspektora  nadzoru  dotyczące  realizacji   robót  będą  wykonywane   przez
Wykonawcy  nie później  niż w  czasie przez niego  wyznaczonym,  pod  groźbą wstrzymania robót. Skutki finansowe z tytułu wstrzymania robót w takiej sytuacji ponosi Wykonawca.

10

6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT
6.1. Program zapewnienia jakości
Do  obowiązków   Wykonawcy  należy  opracowanie  i  przedstawienie  do  zaakceptowania przez Inspektora nadzoru programu zapewnienia jakości  (PZJ), w  którym  przedstawi  on zamierzony  sposób  wykonania 	robot,  możliwości  techniczne,  kadrowe  i  organizacyjne gwarantujące wykonanie robot zgodnie z dokumentacją projektową SST.
Program zapewnienia jakości winien zawierać:
- organizację wykonania  robót, w tym termin i sposób prowadzenia robót,
- organizacje ruchu na budowie wraz z oznakowaniem robót,
- plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
- wykaz zespołów roboczych, ich kwalifikacje i przygotowanie praktyczne,
- wykaz osób odpowiedzialnych za jakość i terminowość wykonania poszczególnych elementów robót,
- system (sposób i procedury) proponowanej kontroli i sterowania jakości, wykonywanych robót,
Wyposażenie w sprzęt i urządzenia do pomiarów i kontroli ( opis laboratorium własnego lub laboratorium,
któremu Wykonawca zamierza zlecić prowadzenie badań.  Sposób oraz formę gromadzenia wyników badań laboratoryjnych,  zapis  pomiarów,  a  także  wyciąganych  wniosków  i  zastosowanych  korekt  w  procesie technologicznym, proponowany sposób i formę przekazywania tych informacji Inspektorowi nadzoru, wykaz maszyn  i  urządzeń  stosowanych  na  budowie  z  ich  parametrami  technicznymi  oraz  wyposażeniem  w mechanizmy i urządzenia pomiarowo – kontrolne,
-	rodzaje i ilość środków transportu oraz urządzeń do magazynowania i załadunku materiałów, spoiw, lepiszczy, kruszyw itp.,
-	sposób  i  procedurę  pomiarów  i  badań  (  rodzaj  i  częstotliwość,  pobieranie  próbek,  legalizacja  i sprawdzenie  urządzeń  itp.  )  prowadzonych  podczas  dostaw  materiałów,   wytwarzania  mieszanek  i wykonywania poszczególnych elementów robót.
6.2. Zasady kontroli jakości robót.
Wykonawca jest odpowiedzialny za pełną jakość robót i stosowanych materiałów. Wykonawca  zapewni odpowiedni  system  kontroli,  włączając  w  to  personel,  laboratorium,  sprzęt,  zaopatrzenie  i  wszystkie urządzenia niezbędne do pobierania próbek i badań materiałów oraz robót.
Wykonawca będzie przeprowadzać pomiary i badania materiałów oraz robót z częstotliwością zapewniającą stwierdzenie, że roboty wykonano zgodnie z wymaganiami zawartymi w dokumentacji projektowej i SST. Minimalne wymagania co do zakresu badań i ich częstotliwości są określone w SST. W przypadku, gdy nie zostały one tam określone Inspektor nadzoru ustali jaki zakres  kontroli  jest konieczny, aby zapewnić wykonanie robót zgodnie z umową.
Inspektor nadzoru będzie mieć nieograniczony dostęp do pomieszczeń laboratoryjnych Wykonawcy w celu ich inspekcji.
Inspektor nadzoru będzie przekazywać Wykonawcy pisemne informacje o jakichkolwiek niedociągnięciach dotyczących urządzeń laboratoryjnych, sprzętu, zaopatrzenia laboratorium, pracy  personelu lub metod badawczych. Jeżeli niedociągnięcia te będą tak poważne, że mogą wpłynąć  ujemnie na wyniki badań, Inspektor nadzoru natychmiast wstrzyma użycie do robót badanych  materiałów i dopuści je do użytku dopiero wtedy, gdy niedociągnięcia w pracy laboratorium  Wykonawcy zostaną usunięte i stwierdzona zostanie odpowiednia jakoś tych materiałów.
Wszystkie koszty związane z organizowaniem i prowadzeniem badań materiałów i robót ponosi Wykonawca.
6.3. Pobieranie próbek.
Próbki będą pobierane losowo. Zaleca się stosowanie statystycznych metod pobierania próbek, opartych na zasadzie, że wszystkie jednostkowe elementy produkcji mogą być z jednakowym  prawdopodobieństwem wytypowane do badań.
Inspektor nadzoru będzie mieć zapewnioną możliwość udziału w pobieraniu próbek. Na zlecenie Inspektor
nadzoru Wykonawca będzie przeprowadza dodatkowe badania tych materiałów, które budzą wątpliwość co

11

do jakości, o ile kwestionowane materiały nie zostaną przez Wykonawcę usunięte lub ulepszone z własnej woli. Koszty tych dodatkowych badań pokrywa wykonawca tylko w przypadku  stwierdzenia  usterek: w przeciwnym przypadku koszty te pokrywa Zamawiający.
Pojemniki do pobierania  próbek będą dostarczone  przez Wykonawca i zatwierdzone przez inspektora  nadzoru.  Próbki  dostarczone  przez  Wykonawca  do  badan  będą  odpowiednio opisane	i oznakowane w sposób zaakceptowany przez Inspektora nadzoru.
6.4. Badania i pomiary
W  wszystkie badania i pomiary  będą przeprowadzone zgodnie  z wymaganiami norm. W  przypadku,   gdy  normy nie obejmują  jakiegokolwiek badania wymaganego  w SST, stosować  można   wytyczne   krajowe,   albo   inne   procedury   zaakceptowane   przez Inspektora nadzoru.
Przed przystąpieniem do pomiarów  lub badań, Wykonawca powiadomi Inspektora nadzoru o  rodzaju,  miejscu  i  terminie  pomiaru  lub  badania.  Po  wykonaniu  pomiaru  lub  badania, Wykonawca przedstawi na piśmie ich wyniki do akceptacji Inspektora nadzoru.
6.4. Raporty z badań
Wykonawca   będzie  przekazywać  Inspektorowi  nadzoru   kopie   raportów   z  wynikami badań  jak  najszybciej,  nie  później  jednak  niż  w  terminie  określonym  w  programie zapewnienia jakości.
Wyniki   badan  (kopie)  będą  przekazywane  Inspektorowi  nadzoru   na  formularzach według dostarczonego przez niego wzoru lub innych, przez niego zaaprobowanych.
6.5. Badania prowadzone przez Inspektora nadzoru
Dla   celów   kontroli   jakości   i  zatwierdzenia,   Inspektor   nadzoru   uprawniony   jest   do dokonywania kontroli,  pobierania  próbek i badania materiałów  u źródła ich wytwarzania. Do  umożliwienia  jemu  kontroli zapewniona będzie wszelka  potrzebna  do  tego pomoc  ze strony Wykonawcy i producenta materiałów.
Inspektor  nadzoru,  po  uprzedniej  weryfikacji  systemu  kontroli  robót  prowadzonego przez Wykonawca, będzie oceniać zgodność  materiałów i robót z wymaganiami SST na podstawie wyników badan dostarczonych przez Wykonawca.
Inspektor  nadzoru  może  pobierać  próbki  materiałów  i  prowadzić  badania  niezależnie  od Wykonawcy,  na  swój  koszt.   Jeżeli  wyniki  tych  badań  wykaz,   że  raporty  Wykonawcy niewiarygodne, to Inspektor nadzoru poleci Wykonawcy lub zleci niezależnemu laboratorium przeprowadzenie powtórnych  lub dodatkowych  badań, albo oprze się wyłącznie na własnych badaniach przy ocenie zgodności  materiałów  i robót z dokumentacją  projektową i SST.  W takim przypadku, całkowite koszty  powtórnych  lub dodatkowych  badań i pobierania  próbek poniesione zostaną przez Wykonawcę.
6.6. Certyfikaty i deklaracje
Inspektor nadzoru może dopuścić do użycia tylko te wyroby i materiały, które:
1.  Posiadają   certyfikat   na   znak   bezpieczeństwa   wykazujący,   ze   zapewniono zgodność z  kryteriami  technicznymi  określonymi  na  podstawie  Polskich  Norm, aprobat  technicznych  oraz  właściwych  przepisów  i  informacji  o  ich  istnieniu zgodnie z rozporządzeniem MSWiA z 1998  r. (Dz.  U. 99/98)"
2.   posiadają   deklaracje   zgodność   lub  certyfikat zgodności	z:
3. Polską Normą lub
4. aprobatą  techniczną  w  przypadku  wyrobów,  dla  których   nie  ustanowiono Polskiej  Normy,  jeżeli  nie  są  objęte  certyfikacją  określoną  w  pkt.  1  i  które spełniają wymogi SST.
5.  znajdują  się  w  wykazie  wyrobów,  o  którym  mowa  w  rozporządzeniu  MSWiA  z
1998 r. (Dz. U. 98/99).
W  przypadku materiałów,  dla których  ww.  dokumenty  są wymagane  przez SST, kaida ich partia   dostarczona   do   robót   będzie   posiadać   te   dokumenty,   określające   w   sposób

12

jednoznaczny jej cechy.
Jakiekolwiek materiały, które nie spełniają tych wymagań będą odrzucone.
Dziennik 	budowy 	jest 	wymaganym 	dokumentem 	urzędowym 	obowiązującym Zamawiającego i Wykonawcę 	w  okresie  od przekazania wykonawcy  terenu budowy  do końca  okresu  gwarancyjnego.  Prowadzenie  dziennika  budowy  zgodnie  z  §45  ustawy Prawo budowlane spoczywa na kierowniku budowy.
Zapisy  w  dzienniku  budowy  będą  dokonywane   na  bieżąco  i  będą  dotyczyć  przebiegu robot stanu bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz technicznej strony budowy.
Zapisy 	będą 	czytelne, 	dokonane 	trwałą 	techniką, 	w 	porządku 	chronologicznym, bezpośrednio jeden pod drugim bez przerw.
Załączone   do   dziennika   budowy   protokóły   i   inne  dokumenty   będą   oznaczone kolejnym numerem załącznika  i opatrzone  data i podpisem  Wykonawcy  i Inspektora nadzoru.
Do dziennika budowy należy wpisywać w szczególności:
daty przekazania Wykonawcy terenu budowy,
datę przekazania przez Zamawiającego dokumentacji projektowej, uzgodnienie  przez  Inspektora  nadzoru  programu  zapewnienia  jakości  i harmonogramów robót,
terminy rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych elementów robót,
przebieg  robót,  trudności  i  przeszkody  w  ich  prowadzeniu,  okresy  i  przyczyny przerw w robotach,
uwagi i polecenia Inspektora nadzoru.
daty zarządzenia wstrzymania robót, z podaniem powodu,
zgłoszenia i daty odbiorów  robót zanikających i ulegających zakryciu, częściowych i ostatecznych  odbiorów robót,
wyjaśnienia, uwagi i propozycje Wykonawcy,
stan  pogody i temperaturę  powietrza  w okresie wykonywania  robót podlegających	ograniczeniom 	lub 	wymaganiom 	w 	związku 	z warunkami klimatycznymi,
• 	zgodność   rzeczywistych warunków geotechnicznych z ich opisem w dokumentacji projektowej.
•	dane dotyczące czynności geodezyjnych (pomiarowych) dokonywanych
przed i w trakcie wykonywania robót,
dane dotyczące sposobu wykonywania zabezpieczenia robót,
dane 	dotyczące 	jakości 	materiałów, 	pobierania 	próbek 	oraz 	wyniki przeprowadzonych badań z podaniem kto je przeprowadzał,
wyniki prób poszczególnych elementów budowli z podaniem kto je przeprowadzał, inne istotne informacje o przebiegu robót.
Propozycje,  uwagi  i wyjaśnienia  Wykonawcy,  wpisane  do  dziennika  budowy  będą,
przedłożone Inspektorowi nadzoru do ustosunkowania się.
Decyzje Inspektora nadzoru wpisane do dziennika budowy Wykonawca podpisuje z zaznaczeniem ich przyjęcia lub zajęciem stanowiska.
Wpis projektanta do dziennika budowy obliguje Inspektora nadzoru do ustosunkowania się. Projektant  nie  jest  jednak  stroną  umowy  i  nie  ma  uprawnień  do  wydawania
poleceń Wykonawcy robót. [2] Książka obmiarów
Książka   obmiarów  stanowi   dokument   pozwalający   na  rozliczenie  faktycznego  postępu każdego z elementów robót. Obmiary  wykonanych  robót przeprowadza się sukcesywnie  w jednostkach przyjętych w kosztorysie  lub w SST.
[3] Dokumenty laboratoryjne
Dzienniki 	laboratoryjne, 	deklaracje 	zgodności 	lub 	certyfikaty 	zgodności 	materiałów,

13

orzeczenia o jakości materiałów, recepty robocze i kontrolne wyniki badań Wykonawcy będą gromadzone  w   formie  uzgodnionej   w   programie   zapewnienia  jakości.   Dokumenty   te stanowią załączniki do odbioru robót. Winny być udostępnione na każde życzenie Inspektora nadzoru.
[4] Pozostałe dokumenty budowy
Do   dokumentów   budowy   zalicza   się   oprócz   wymienionych   w   punktach   [1]-(3]. nasypujące dokumenty:
a) pozwolenie na budowę,
b) protokoły przekazania terenu budowę.
c) umowy cywilnoprawne z osobami trzecimi,
d) protokoły odbioru robót
e) protokoły z narad f) operaty geodezyjne,
g) 	plan 	bezpieczeństwa 	i
ochrony zdrowia.
[5] 	Przechowywanie 	dokumentów budowy
Dokumenty budowy będą przechowywane na terenie budowy w miejscu odpowiednio zabezpieczonymi.
Zaginiecie  któregokolwiek  z  dokumentów  budowy  spowoduje  jego  natychmiastowe odtworzenie w formie przewidzianej prawem.
Wszelkie 	dokumenty 	budowy 	będą 	zawsze 	dostępne 	dla 	Inspektora 	nadzoru 	i przedstawiane do wglądu na życzenie Zamawiającego.

7.OBMIAR  ROBÓT
7.1. Ogólne  zasady obmiaru robót
Obmiar    robót   będzie   określać   faktyczny   zakres   wykonywanych   robót,   zgodnie   z dokumentacja projektową i SST, w jednostkach ustalonych w kosztorysie.
Obmiaru  robót dokonuje  Wykonawca po pisemnym powiadomieniu  Inspektora nadzoru o  zakresie  obmierzanych  robót  i  terminie  obmiaru,  co  najmniej  na  3  dni  przed  tym terminem.
Wyniki obmiaru  będą wpisane do książki obmiarów.
Jakikolwiek  błędy  lub przeoczenie  (opuszczenie)  w  ilości robót  podanych  w  kosztorysie ofertowym lub  gdzie  indziej  w  SST  nie  zwalnia  Wykonawcy  od  obowiązku  ukończenia wszystkich robót.  Błędne  dane  zostaną  poprawione  wg  ustaleń  Inspektora  nadzoru  na piśmie. Obmiar  gotowych  robót będzie przeprowadzony z częstością wymaganą  do celu miesięcznej płatności na rzecz Wykonawcy lub w innym czasie określonym w umowie.
7.2. Zasady określania ilości robót i materiałów
Zasady określania ilości robót podane  są w odpowiednich  specyfikacjach technicznych i lub w KNR-ach oraz KNNR-ach.
Jednostki obmiaru  powinny  zgodnie  zgodne  z jednostkami określonymi w dokumentacji projektowej i kosztorysowej  przedmiarze robót.
7.3. Urządzenia i sprzęt pomiarowy
Wszystkie urządzenia i sprzęt pomiarowy, stosowany w czasie obmiaru robót będą
zaakceptowane przez Inspektora nadzoru.
Urządzenia i sprzęt pomiarowy  zostaną  dostarczone  przez Wykonawcy.  Jeżeli  urządzenia te  lub  sprzęt  wymagają  badan  atestujących,  to  Wykonawca  będzie  posiadać   ważne świadectwa legalizacji.
Wszystkie urządzenia pomiarowe  będą przez Wykonawcę utrzymywane w dobrym  stanie,
w całym okresie trwania robót.

14

7.4. Wagi i zasady wdrażania.
Wykonawca 	dostarczy 	i 	zainstaluje 	urządzenia 	wagowe 	odpowiadające 	odnośnym wymaganiom  SST.  Będzie  utrzymywać  to  wyposażenie,  zapewniając  w  sposób  ciągły zachowanie dokładności wg norm zatwierdzonych przez Inspektora nadzoru.

8. ODBIÓR ROBÓT
8.1. Rodzaje odbiorów robót
W zależności od ustaleń odpowiednich SST, roboty podlegają następującym odbiorom:
a)  odbiorowi robót zanikających i ulegających zakryciu,
b)  odbiorowi przewodów kominowych, instalacji i urządzeń technicznych, c)  odbiorowi częściowemu,
d) odbiorowi  ostatecznemu, e) odbiorowi po upływie
okresu  rękojmi
f) odbiorowi pogwarancyjnemu po upływie okresu gwarancji.
8.2. Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu
Odbiór   robot   zanikających   i  ulegających   zakryciu   polega   na   finalnej   ocenie   jakości wykonywanych  robót  oraz  ilości  tych  robót,  które  w  dalszym  procesie  realizacji  ulegną zakryciu.
Odbiór  robót zanikających i ulegających zakryciu będzie dokonany  w czasie umożliwiającym wykonanie  ewentualnych  korekt  i  poprawek   bez  hamowania  ogólnego   postępu   robót. Odbioru tego dokonuje Inspektor nadzoru.
Gotowość danej części robót do odbioru  zgłasza wykonawca  wpisem do dziennika budowy i   jednoczesnym  powiadomieniem   Inspektora  nadzoru.  Odbiór  będzie  przeprowadzony niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni od daty zgłoszenia wpisem do dziennika budowy i powiadomienia  o tym fakcie Inspektora nadzoru.
Jakość i ilość robót ulegających zakryciu ocenia Inspektor nadzoru na podstawie dokumentów zawierających komplet wyników  badan laboratoryjnych i w  oparciu  o przeprowadzone  pomiary   w   konfrontacji   z   dokumentacją 	projektową,   SST   i uprzednimi ustaleniami.
8.3. Odbiór  częściowy
Odbiór  częściowy  polega  na  ocenie  ilości  i  jakości  wykonanych  części  robót.  Odbioru czuciowego robot dokonuje  się dla zakresu robót określonego w dokumentach  umownych wg   zasad  jak   przy  odbiorze   ostatecznym   robót.  Odbioru   robót  dokonuje   Inspektor nadzoru.
8.4. Odbiór ostateczny (końcowy)
8.4.1. Zasady odbioru ostatecznego robót
Odbiór   ostateczny  polega   na   finalnej   ocenie    rzeczywistego    wykonania   robót   w odniesieniu do zakresu  (ilości) oraz  jakości.
Całkowite 	zakończenie	robót 	oraz 	gotowość 	do 	odbioru 	ostatecznego 	będzie stwierdzona przez Wykonawcy wpisem do dziennika budowy.
Odbiór  ostateczny robót  nastąpi  w terminie  ustalonym w  dokumentach umowy,  licząc od   dnia   potwierdzenia  przez   Inspektora  nadzoru  zakończenia    robót   i   przyjęcia  dokumentów, o których mowa  w punkcie  8.4.2.
Odbioru   ostatecznego  robót    dokona    komisja    wyznaczona  przez   Zamawiającego w obecności Inspektora nadzoru i Wykonawcy. Komisja odbierająca robóty  dokona ich oceny jakościowej na podstawie  przedłożonych dokumentów, wyników  badan i pomiarów,  ocenie wizualnej oraz zgodności wykonania  robót z dokumentacją projektową i SST.
W toku  odbioru ostatecznego robót, komisja  zapozna  się z realizacja  ustaleń  przyjętych
w 	trakcie 	odbiorów 	robot 	zanikających 	i 	ulegających 	zakryciu 	oraz 	odbiorów

15

częściowych, 	zwłaszcza 	w 	zakresie 	wykonania 	robót 	uzupełniających 	i 	robót poprawkowych.
W 	przypadkach 	nie 	wykonania 	wyznaczonych 	robót 	poprawkowych 	lub 	robót uzupełniających  w  poszczególnych elementach   konstrukcyjnych  i  wykończeniowych, komisja  przerwie  swoje  czynności  i ustali  nowy termin odbioru  ostatecznego.
W 	przypadku 	stwierdzenia 	przez 	komisji, 		że 	jakość 	wykonywanych 	robót 	w poszczególnych	 asortymentach 	nieznacznie	odbiega 	od 	wymaganej 	dokumentacji projektowej i SST z uwzględnieniem tolerancji i nie ma większego  wpływu na cechy eksploatacyjne  obiektu,   komisja   oceni  pomniejszona,  wartość   wykonywanych  robót   w stosunku do wymagań  przyjętych w dokumentach umowy.
8.4.2. Dokumenty do odbioru  ostatecznego (końcowego)
Podstawowym dokumentem jest protokół  odbioru  ostatecznego robót, sporządzony wg wzoru  ustalonego  przez Zamawiającego.
Do odbioru ostatecznego Wykonawca jest zobowiązany przygotować
nasypujące dokumenty:
1. 	dokumentacje   powykonawcze,  tj.   dokumentacje  budowy   z   naniesionymi zmianami  dokonanymi  w toku  wykonania  robót  oraz  geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi.
2.    szczegółowe  specyfikacje techniczne (podstawowe  z dokumentów umowy  i ew.
uzupełniające  lub zamienne),
3.    protokoły odbiorów robót ulegających zakryciu  i zanikających,
4.    protokoły odbiorów częściowych.
5.  recepty i ustalenia technologiczne,
6.    dzienniki  budowy i książki obmiarów  (oryginały),
7. 	wyniki   pomiarów   kontrolnych  oraz   badań  i  oznaczeń   laboratoryjnych, zgodne z SST  i programem zapewnienia jakości (PZJ),
8. 	deklaracje zgodności  lub certyfikaty  zgodności  wbudowanych materiałów, certyfikaty 	na 	znak 	bezpieczeństwa 	zgodnie 	z 	SST 	i 	programem zabezpieczenia jakości (PZJ).
9. 	rysunki  (dokumentacje) na wykonanie robot towarzyszących (np. na przełożenie linii  telefonicznej,  energetycznej,  gazowej,  oświetlenia  itp.)   oraz   protokoły odbioru i przekazania tych robot właścicielowi urządzeń,
10. geodezyjne inwentaryzacje powykonawcze robót i sieci uzbrojenia terenu,
11.   kopie   mapy   zasadniczej   powstałej    w   wyniku   geodezyjnej   inwentaryzacji powykonawczej.
W  przypadku, gdy  wg  komisji,  robóty pod  wzglądem  przygotowania dokumentacyjnego nie   będą  gotowe  do  odbioru  ostatecznego,   komisja   w  porozumieniu   z  Wykonawcą wyznaczy ponowny termin odbioru ostatecznego robót.
Wszystkie 	zarządzone 	przez 	komisje 	roboty 	poprawkowe 	lub 	uzupełniające 	będą
zestawione wg wzoru ustalonego przez Zamawiającego.
Termin wykonania robót poprawkowych i robót uzupełniających wyznaczy komisja i stwierdzi ich wykonanie.
8.5. Odbiór pogwarancyjny  po upływie okresu rękojmi i gwarancji
Odbiór   pogwarancyjny   po   upływie   okresu   rękojmi  i  gwarancji   polega   na   ocenie wykonanych robot związanych z usunięciem  wad, które ujawnią, się w okresie rękojmi i gwarancji i rękojmi.
Odbiór po upływie okresu rękojmi i gwarancji pogwarancyjny  będzie dokonany  na podstawie oceny  wizualnej   obiektu   z   uwzględnieniem   zasad   opisanych   w   punkcie   8.4.   "Odbiór
ostateczny (końcowy) robót".

16

9.PODSTAWA PŁATNOŚCI
9 .1. Ustalenia ogólne
Podstawą   płatności   jest   cena   jednostkowa   skalkulowana   przez   wykonawcy    za jednostkę	obmiarową 	ustaloną 	dla 	danej 	pozycji 	kosztorysu 	przyjętą 	przez Zamawiającego w dokumentach umownych.
Dla  robót  wycenionych  ryczałtowo  podstawą  płatności  jest  wartość  (kwota)  podana przez Wykonawcy  i przyjęta przez Zamawiającego w dokumentach umownych (ofercie). Cena jednostkowa pozycji kosztorysowej  lub wynagrodzenie ryczałtowe będzie uwzględniać wszystkie  czynności, wymagania  i badania składające się na jej wykonanie, określone dla tej roboty w SST i w dokumentacji projektowej.
Ceny 	jednostkowe 	lub 	wynagrodzenie 	ryczałtowe 	robót 	będą
obejmować:
• robocizny bezpośredni - wraz z narzutami,
•  wartość  zużytych  materiałów  wraz  z  kosztami  zakupu,  magazynowania,  ewentualnych ubytków i transportu na teren budowy,
• wartość pracy sprzętu wraz z narzutami,
• koszty pośrednie i zysk kalkulacyjny,
• podatki obliczone zgodne  z obowiązującymi przepisami, ale z wyliczeniem podatku
VAT.
9.2. Objazdy przejazdy i organizacja ruchu
9.2.1 Koszt wybudowania objazdów/przejazdów i organizacji ruchu obejmuje:
(a) 	opracowanie 	oraz 	uzgodnienie 	z 	Inspektorami 	nadzoru 	i 	odpowiedzialnymi instytucjami projektu  organizacji  ruchu  na  czas  trwania budowy,  wraz  z dostarczeniem kopii  projektu  Inspektorowi  nadzoru   i  wprowadzaniem  dalszych  zmian  i  uzgodnień wynikających z postępu robót.
b) ustawienie tymczasowego oznakowania bezpieczeństwa ruchu, c) opłaty dzierżawy terenu,
(d) przygotowanie terenu,
(e)konstrukcje 	tymczasowej 	nawierzchni, 	ramp, 	chodników, 	krawężników,	barier, oznakowań i drenażu,
(f) tymczasowa przebudowa urządzeń obcych.
9.2.2. Koszt utrzymania  objazdów/przejazdów i organizacji ruchu  obejmuje:
(a) 	oczyszczanie, 	przestawienie, 	przykrycie 	i 	usuniecie 	tymczasowych 	oznakowań
pionowych,  poziomych, barier  i świateł,
(b) utrzymanie płynności ruchu  publicznego.
9.2.3.Koszt 	likwidacji 	objazdów/przejazdów	i 	organizacji 	ruchu obejmuje:
(a) usuniecie  wbudowanych materiałów i oznakowania, (b) doprowadzenie terenu do stanu pierwotnego.
9.2.4.  Koszt  budowy.  utrzymania  i likwidacji objazdów, przejazdów i organizacji ruchu ponosi Zamawiający.

10.  PRZEPISY ZWIĄZANE
10.1.  Ustawy
- Ustawa  z dnia 7lipca  1994  r. - Prawo budowlane  (jednolity tekst 	Dz. U. z 2003  r. Nr 207. poz. 2016 z późn.  zm.).
-  Ustawa  z dnia  29 stycznia  2004  r.  - Prawo  zamówień  publicznych (Dz.  U.  Nr  19, poz. 177).
- Ustawa z dnia 16 kwietnia  2004 r. - o wyborach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881).
- Ustawa z dnia 24 sierpnia  1991  r. - o ochronie  przeciwpożarowej  (jednolity  tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 147. poz. 1229).

17

- Ustawa  z dnia 21 grudnia  20004  r. - o dozorze technicznym (Dz.  U. Nr 122, poz. 1321 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 27 kwietnia  2001  r. - Prawo ochrony  środowiska  (Dz.  U. Nr 62, poz:. 627 z późn. zm.).
- Ustawa z dnia 21 marca  1985  r. - o drogach  publicznych (jednolity  tekst Dz.  U. z 2004  r. Nr 204. poz. 2086).
10.2. Rozporządzenia
- Rozporządzenie Ministra  Infrastruktury z dnia 2 grudnia 2002  r. – w sprawie  systemów Oceny  zgodności wyrobów  budowlanych oraz  sposobu  ich  oznaczania znakowaniem CE (Dz.  U. Nr 209, poz. 1779).
- Rozporządzenie Ministra  Infrastruktury z dnia 2 grudnia  2002  r.  – w  sprawie  określenia Polskich   jednostek   organizacyjnych  upoważnionych do  wydawania   europejskich  aprobat Technicznych. Zakresu  i formy aprobat oraz  trybu  ich udzielania.  uchylania lub zmiany  (Dz. U. Nr 209. poz. 1780).
-  Rozporządzenie  Ministra   Pracy  i  Polityki  Społecznej  z  dnia  26  września  1997  r.  -  w sprawie ogólnych  przepisów bezpieczeństwa i higieny  pracy 	(Dz. U. Nr 169, poz. 1650).
-   Rozporządzenie   Ministra    Infrastruktury  z   dnia   6   lutego   2003    r.   -   w   sprawie bezpieczeństwa i higieny  pracy  podczas  wykonywania robot  budowlanych (Dz.  U.  Nr 47. poz. 401).
-  Rozporządzenie Ministra  Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003  r. - w sprawie  informacji
dotyczącej  bezpieczeństwa i ochrony zdrowia  oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia(Dz. U. Nr 120, poz. 1126).
-   Rozporządzenie   Ministra   Infrastruktury  z   dnia   2   września   2004   r.  –w   sprawie szczegółowego  zakresu  i  formy  dokumentacji  projektowej,  specyfikacji  technicznych wykonania i odbioru  robot budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego (Dz. U. Nr 202,  poz. 2072).
- Rozporządzenie Ministra  Infrastruktury z dnia 11 sierpnia  2004  r. - w sprawie  sposobów deklarowania   wyrobów   072).budowlanych   oraz   2)   sposobu   znakowania   ich   znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041).
-   Rozporządzenie   Ministra   Infrastruktury   z   dnia   27   sierpnia   2004   r.  –   zmieniające rozporządzenie w sprawie dziennika budowy, 01.montażu i   rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz  ogłoszenia  zamawiającego  dane  dotyczące  bezpieczeństwa  pracy  i  ochrony  zdrowia (Dz. U. Nr 198, poz. 2042).
10.3. Inne dokumenty i instrukcje
- Warunki techniczne wykonania i odbioru robot budowlano – montażowych,  (tona I, II, III, IV. V) Arkady, Warszawa 1989-1990.
-Warunki techniczne wykonania i odbioru  robót budowlanych. Instytut Techniki
Budowlanej. Warszawa 2003.
- Warunki techniczne wykonania i odbioru  sieci i instalacji, Centralny Ośrodek
Badawczo - Rozwojowy Techniki Instalacyjnej INSTAL, Warszawa 2001r.

18

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.02.00.00 KORYTO WRAZ Z PROFILOWANIEM I ZAGĘSZCZANIEM PODŁOŻA

1. WSTĘP

1.1.	Przedmiot SST
Przedmiotem  niniejszej  Szczegółowej  Specyfikacji  Technicznej  są  wymagania  techniczne związane z wykonywaniem i odbiorem koryta wraz z profilowaniem i zagęszczaniem podłoża gruntowego.
1.2.	Zakres stosowania SST

Szczegółowa 	specyfikacja 	techniczna 	jest 	stosowana 	jako 	dokument 	przetargowy 	i kontraktowy przy zleceniu i realizacji robót wymienionych w punkcie 1.1
1.3. Zakres robót objętych SST
Ustalenia   zawarte   w   niniejszej   specyfikacji   dotyczą    zasad   prowadzenia   robót związanych	z 	wykonaniem 	koryta 	przeznaczonego 	do 	ułożenia 	konstrukcji nawierzchni.
1.4. Określenia podstawowe
Określenia  podstawowe  są  zgodne  z  obowiązującymi,  odpowiednimi  polskimi  normami  i definicjami podanymi w SST "Wymagania ogólne" pkt. 1.4.
1.5. Ogólne wymagania dotyczące  robót
Ogólne wymagania dotyczące robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 1.5.

2.MATERIAŁY
Nie występują.

3. SPRZĘT
3.1. Ogólne wymagania dotyczące  sprzętu
Ogólne  wymagania  dotyczące sprzętu podano w  SST  D-M-OO.OO.OO  "Wymagania ogólne" pkt 3.
3.2. Sprzęt do wykonania robót
Wykonawca  przystępujący  do  wykonania  koryta  i  profilowania  podłoża  powinien wykazać się możliwością korzystania z następującego sprzętu:
-  równiarek lub spycharek  uniwersalnych  z  ukośnie  ustawianym  lemieszem; Inżynier może dopuści  wykonanie  koryta  i  profilowanie  podłoża  z  zastosowaniem  spycharki  z  lemieszem ustawionym prostopadle do kierunku pracy maszyny,
- koparek z czerpakami profilowymi (przy wykonywaniu wąskich koryt),
- walców statycznych, wibracyjnych lub płyt wibracyjnych.
Stosowany  sprzęt  nie  może  spowodować  niekorzystnego  wpływu  na  właściwości  gruntu podłoża.

4. TRANSPORT
4.1. Ogólne wymagania dotyczące transportu
Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 4.

5.WYKONANIE ROBÓT

5.1. Ogólne zasady wykonania robót
Ogólne zasady wykonania robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 5.

19

5.2. Warunki przystąpienia do robót
Wykonawca  powinien  przystąpić  do  wykonania  koryta  oraz  profilowania  i  zagęszczenia podłoża   bezpośrednio   przed   rozpoczęciem   robót    związanych   z   wykonaniem   warstw nawierzchni.	Wcześniejsze 	przystąpienie 	do 	wykonania 	koryta 	oraz 	profilowania 	i zagęszczania podłoża, jest możliwe wyłącznie za zgoda, Inżyniera, w korzystnych warunkach atmosferycznych.
W wykonanym korycie  oraz po wyprofilowanym i zagęszczonym podłożu nie może odbywać się	ruch 	budowlany, 	niezwiązany 	bezpośrednio 	z 	wykonaniem 	pierwszej 	warstwy nawierzchni.

5.3. Wykonanie koryta
Paliki lub szpilki do prawidłowego ukształtowania koryta w planie i profilu powinny  być
wcześniej przygotowane.
Paliki lub szpilki należy ustawiać w osi drogi i w rzędach równoległych do osi drogi lub winny sposób  zaakceptowany   przez   Inżyniera.   Rozmieszczenie   palików   lub   szpilek   powinno umożliwiać naciągnięcie sznurków  lub linek  do wytyczenia robót  w odstępach nie większych niż co 10 metrów.
Rodzaj sprzętu, a w szczególności jego moc  należy dostosować do rodzaju  gruntu, w którym prowadzone są roboty i do trudności jego odspojenia.
Koryto można wykonywać ręcznie, gdy jego szerokość nie pozwala na zastosowanie maszyn, na przykład na poszerzeniach lub w przypadku robot o małym zakresie. Sposób wykonania musi być zaakceptowany przez Inżyniera.
Grunt   odspojony   w   czasie  wykonywania   koryta   powinien   być  wykorzystany   zgodnie  z ustaleniami dokumentacji projektowej i SST, tj. wbudowany w nasyp lub odwieziony na odkład w miejsce wskazane przez Inżyniera.
Profilowanie i zagęszczenie  podłoża  należy  wykonać  zgodnie z zasadami  określonymi  w  pkt
5.4.
5.4. Profilowanie i zagęszczanie podłoża
Przed przystąpieniem do profilowania podłoże powinno być oczyszczone ze wszelkich zanieczyszczeń.  Po  oczyszczeniu  powierzchni  podłoża  należy  sprawdzić,  czy  istniejące rzędne terenu umożliwiają  uzyskanie po profilowaniu zaprojektowanych rzędnych podłoża. Zaleca się,  aby  rzędne  terenu  przed  profilowaniem  były  o  co  najmniej  5  cm  wyższe  niż projektowane rzędne podłoża.
Jeżeli  powyższy   warunek   nie  jest  spełniony  i  występują  zaniżenia   poziomu  w  podłożu przewidzianym do profilowania, Wykonawca powinien spulchnić podłoże na głębokość zaakceptowaną	przez 	Inżyniera, 	dowieźć 	dodatkowy 	grunt 	spełniający 	wymagania obowiązujące  dla  górnej  strefy  korpusu,  w  ilości  koniecznej  do  uzyskania  wymaganych rzędnych wysokościowych i zagęścić  warstwę do uzyskania wartości  wskaźnika zagęszczenia, określonych w tablicy 1.
Do profilowania podłoża należy stosować równiarki. Ścięty grunt powinien być wykorzystany w robotach ziemnych lub winny sposób zaakceptowany przez Inżyniera.
Bezpośrednio po profilowaniu podłoża należy przystąpić do jego zagęszczania. Zagęszczanie podłoża  należy  kontynuować  do  osiągnięcia  wskaźnika  zagęszczenia  nie  mniejszego  od
podanego w tablicy 1. Wskaźnik zagęszczenia należy określać zgodnie z BN-77/8931-12 [5].

Strefa korpusu	Minimalna wartość Is dla:	
	Autostrad i dróg ekspresowych	Innych dróg	
		Ruch ciężki	Ruch mniejszy od ciężkiego	

20

		i bardzo ciężki		
Górna warstwa o grubości

20 km	1,03	1,00	1,00	
Na głębokości od 20 do 50 cm od powierzchni podłoża	

1,00	

1,00	

0,97	

W 	przypadku, 		gdy 	gruboziarnisty 	 materiał 	 tworzący 		podłoże 	uniemożliwia przeprowadzenie	badania 	zagęszczenia, 		kontrolny 		zagęszczenia 	należy 		oprzeć 	na metodzie  obciążeń  płytowych.  Należy  określić  pierwotny  i  wtórny  moduł  odkształcenia podłoża	według 		BN-64/8931-02 	[3}. 	Stosunek 	wtórnego 	i 		pierwotnego 	modułu odkształcenia nie powinien przekraczać 2,2.
Wilgotność  gruntu  podłoża  podczas  zagęszczania  powinna  być  równa  wilgotności optymalnej z tolerancji od -20% do + 10%.
5.5. Utrzymanie koryta oraz wyprofilowanego  i zagęszczonego podłoża
Podłoże (koryto) po wyprofilowaniu i zagęszczeniu powinno  być utrzymywane w  dobrym stanie. Jeżeli  po  wykonaniu  robót  związanych  z  profilowaniem  i  zagęszczeniem  podłoża nastąpi przerwa w robotach i Wykonawca nie przystąpi natychmiast  do układania warstw nawierzchni, to powinien  on zabezpieczyć podłoże  przed nadmiernym  zawilgoceniem, na przykład przez rozłożenie folii lub w inny sposób zaakceptowany przez Inżyniera.
Jeżeli  wyprofilowane  i  zagęszczone  podłoże  uległo  nadmiernemu  zawilgoceniu,  to  do układania kolejnej warstwy można przystąpić dopiero po jego naturalnym osuszeniu.
Po   osuszeniu    podłoża   Inżynier   oceni   jego 	stan   i   ewentualnie   zaleci   wykonanie niezbędnych napraw.  Jeżeli zawilgocenie  nastąpiło  wskutek  zaniedbania  Wykonawcy,  to naprawy wykona  on na własny koszt.

6.KONTROLA JAKOŚCI
6.1. Ogólne  zasady kontroli jakości robót
Ogólne  zasady kontroli  jakości robót podano  w SST  D-M-OO.OO.OO "Wymagania ogólne" pkt 6.
6.2. Badania w czasie robót
6.2.1. Częstotliwość oraz zakres badan i pomiarów
Częstotliwość   oraz   zakres   badan   i   pomiarów    dotyczących   cech   geometrycznych   i zagęszczenia koryta i wyprofilowanego podłoża podaje tablica 2.
Tablica 	2. 	Częstotliwość 	oraz 	zakres 	badan 	i 	pomiarów 	wykonanego 	koryta 	i
wyprofilowanego podłoża.

Lp.	Wyszczególnienie badań
i pomiarów	Minimalna częstotliwość

badań i pomiarów	
1	Szerokość koryta	10 razy na 1 km	
2	Równość podłużna	co 20 m na każdym pasie ruchu	

3	Równość
poprzeczna	
10 razy na 1 km	

4	
Spadki poprzeczne*)	
10 razy na 1 km	

21

5	Rzędne wysokościowe	co 25  m  w  osi  jezdni  i na  jej  krawędziach
dla	

6	
Ukształtowanie osi w planie*)	co 25 cm w osi jezdni i na jej krawędziach dla autostrad  i dróg ekspresowych, co 100 m dla pozostałych dróg	

7	Zagęszczenie, wilgotność	gruntu podłoża	
W 2 punktach na dziennej działce roboczej, lecz nie rzadziej niż raz na 600 m2	
*)dodatkowe  pomiary   spadków  poprzecznych   i  ukształtowania  osi  w planie należy wykonać w punktach głównych łuków poziomych.	

6.2.2.  Szerokość  koryta  (profilowanego podłoża).
Szerokość koryta i profilowanego podłoża nie maże równie się od szerokości projektowanej a więcej niż +10 cm i -5 cm.
6.2.3. Równość koryta  (profilowanego podłoża).
-  Nierówności  podłużne  koryta  i  profilowanego  podłoża  należy  mierzyć  4-rnetrową  łatą
zgodnie z norma, BN-68j8931-04 [4].

- 	Nierówności poprzeczne należy mierzyć 4-metrową, łatą.
- 	Nierówności nie mogą, przekraczać 20 mm.
6.2.4.  Spadki poprzeczne.
Spadki 	poprzeczne 	koryta 	i 	profilowanego 	podłoża 	powinny 	być 	zgodne 	z dokumentacją, projektowa z tolerancją ± 0,5%.
6.2.5.  Rzędne wysokościowe.
Różnice  pomiędzy  rzędnymi wysokościowymi  koryta  lub wyprofilowanego  podłoża i rzędnymi projektowanymi nie powinny przekraczać + 1 cm, -2 cm.
6.2.6.  Ukształtowanie osi w planie.
Oś w planie nie maże być przesunięta w stosunku do osi projektowanej o więcej niż
±  3 cm dla autostrad  i dróg ekspresowych lub więcej  niż ±  5 cm dla pozostałych dróg.
6.2.7.  Zagęszczenie koryta ( profilowanego podłoża ).
Wskaźnik zagęszczenia koryta i wyprofilowanego  podłoża określony wg BN-77/8931-
12 [5] nie powinien być mniejszy od podanego w tablicy 1.
Jeśli   jako   kryterium   dobrego   zagęszczenia   stosuje   się  porównanie   wartości   modułów odkształcenia,   to 	wartość 	stosunku   wtórnego   do   pierwotnego   modułu   odkształcenia, określonych zgodnie z normą BN 64/8931-02 [3} nie powinna być większa od 2,2.
Wilgotność w czasie zagęszczania należy badać według PN-B-06714-17 [2]. Wilgotność gruntu podłoża powinna być równa wilgotności optymalnej z tolerancji od -20% do + 10%.
6.3. Zasady postępowania z wadliwie  wykonanymi odcinkami koryta (profilowanego podłoża) Wszystkie  powierzchnie,   które   wykazuje   większe   odchylenia   cech   geometrycznych   od określonych  w  punkcie  6.2  powinny  być  naprawione  przez  spulchnienie  do  głębokości  co najmniej  10  cm,  wyrównaniem  powtórne   zagęszczenie.   Dodanie  nowego  materiału  bez spulchnienia wykonanej warstwy jest niedopuszczalne.

7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady obmiaru robót
Ogólne zasady obmiaru robót podano w SST D-M-OO.OO.OO "Wymagania ogólne" pkt 7.
7.2. Jednostka obmiarowa
Jednostka obmiarowa jest:

22

- m2   (metr kwadratowy) wykonanego i odebranego koryta,
- m3   wywiezionego gruntu z korytowania.

8. OBMIAR ROBÓT
Ogólne zasady odbioru robót podano w SST D-M-OO.OO.OO "Wymagania ogólne" pkt 8. Robóty uznaje się za wykonane zgodnie z dokumentacją projektową, SST i wymaganiami Inżyniera, jeśli wszystkie pomiary i badania z zachowaniem tolerancji wg punktu 6 dały wyniki pozytywne.
9. PODSTAWA PŁATNOŚCI
9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności
Ogólne ustalenia  dotyczące podstawy płatności podano  w  SST  D-M-OO.OO.OO  "Wymagania ogólne" pkt 9.
9.2. Cena jednostki obmiarowej
Cena wykonania 1 m2   koryta obejmuje:
- prace pomiarowe i robóty przygotowawcze,
- odspojenie gruntu z przerzutem na pobocze i rozplantowaniem,
- załadunek nadmiaru odspojonego gruntu na środki transportowe i odwiezienie na odkład lub nasyp,
- profilowanie dna koryta lub podłoża,
- zagęszczenie,
- utrzymanie koryta lub podłoża,
- przeprowadzenie pomiarów i badań laboratoryjnych, wymaganych w specyfikacji technicznej. Cena wykonania 1 m3   wywozu gruntu z korytowania obejmuje:
- 	załadunek 	materiału 	zmagazynowanego 	w 	hałdach 	na 	środki 	transportowe samowyładowcze, przewóz z miejsca budowy na miejsce docelowe i wyładunek.

10. PRZEPISY ZWIĄZANE.
Normy
1.   PN-B-04481 Grunty budowlane. Badanie próbek gruntu.
2.   PN-/B-06714-17 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczenie wilgotności.
3.   BN-64/8931-02 	Drogi 	samochodowe. 	Oznaczenie 	modułu 	odkształcania nawierzchni podatnych i podłoża przez obciążenie płytą.
4.   BN-68.8931-04 Drogi samochodowe. Pomiar równości nawierzchni  plano grafem i
łatą.
5.   BN-77/8931-12 Oznaczanie wskaźnika zagęszczenia gruntu.

\

23

SZCZEGOŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.03.00.00 WARSTWY ODSĄCZAJĄCE I ODCINAJĄCE

1. WSTEP
1.1.  Przedmiot  SST
Przedmiotem  niniejszej  Szczegółowej  Specyfikacji  Technicznej  są  wymagania  techniczne związane z wykonywaniem i odbiorem warstw odsączających i odcinających.
1.2. Zakres stosowania SST
Szczegółowa   specyfikacja   techniczna   jest   stosowana   jako   dokument   przetargowy   i kontraktowy przy zleceniu i realizacji robót wymienionych w punkcie 1.1
1.3.  Zakres robót objętych  SST
Ustalenia  zawarte  w  niniejszej  specyfikacji  dotyczą  zasad  prowadzenia  robót  związanych  z wykonaniem	warstw 	odsączających 	i 	odcinających, 	stanowiących 	cześć 	podbudowy pomocniczej,	 w 	przypadku 	gdy 	podłoże 	stanowi 	grunt 	wysadzinowy 	lub	wątpliwy, nieulepszony spoiwem lub lepiszczem.
1.4. Określenia podstawowe
Określenia  podstawowe  są  zgodne  z  obowiązującymi,  odpowiednimi  polskimi  normami  i  z określeniami podanymi w SST "Wymagania ogólne" pkt 1.4.
1.5. Ogólne wymagania dotyczące robót
Ogólne wymagania dotyczące robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 1.5.

2.MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów
Ogólne  Wymagania  dotyczące materiałów,  ich pozyskiwania i składowania, podano w  SST "Wymagania ogólne" pkt 2.
2.2. Rodzaje materiałów
Materiałami stosowanymi przy wykonywaniu warstw odsączających są:
- piasek
- żwir i mieszanka
- geowłókniny, a odcinających - oprócz wyżej wymienionych:
- miał (kamienny)
2.3. Wymagania dla kruszywa
Kruszywa do wykonania warstw odsączających i odcinających powinny spełniać następujące warunki:

a) szczelności, określony zależnością:

D15

-----------
d85  ≤ 5; gdzie:

D15  - wymiar sita, przez które przechodzi 15% ziarn warstwy odcinającej lub odsączającej d85 - wymiar sita, przez które przechodzi 85% ziarn gruntu podłoża.
Dla 	materiałów 	stosowanych 	przy 	wykonywaniu 	warstw 	odsączających 	warunek szczelności  musi   być   spełniony,   gdy   warstwa   ta   nie   jest   układana   na   warstwie
odcinającej.

24

b) zagęszczalności, określony zależnością:

d60
U= --------

U - wskaźnik różnoziarnistości,

d10    ≥5; gdzie:

D60    -  wymiar  sita,   przez  które  przechodzi  60%  kruszywa   tworzącego warstwę odcinającą,
dlO    -  wymiar   sita,   przez  które  przechodzi   10%   kruszywa   tworzącego warstwę odcinającą.
Piasek stosowany do wykonywania warstw odsączających  i odcinających  powinien  spełniać
wymagania normy PN- B-11113 [5] dla gatunku 1 i 2.
Żwir  i  mieszanka   stosowane  do  wykonywania   warstw  odsączających   i  odcinających powinny spełniać wymagania normy PN-B-11111 [3J, dla klasy I i II.
Miał  kamienny  do  warstw  odsączających  i odcinających  powinien  spełniać  wymagania normy PN- B11112 [4].

2.4. Wymagania dla geowłókniny
Geowłókniny   przewidziane  do  użycia  jako   warstwy   odcinające   i  odsączające   powinny posiadać aprobatę techniczną wydaną przez uprawnioną jednostkę.
2.5. Składowanie materiałów
2.5.1. Składowanie kruszywa
Jeżeli  kruszywo przeznaczone do wykonania warstwy  odsączającej lub odcinającej  nie jest wbudowane bezpośrednio po dostarczeniu na budowę: i zachodzi potrzeba jego okresowego składowania,	to 	Wykonawca 	robót 	powinien 	zabezpieczyć 	kruszywo 	przed zanieczyszczeniem  i  zmieszaniem  z  innymi  materiałami  kamiennymi.  Podłoże  w  miejscu składowania powinno być równe, utwardzone i dobrze odwodnione.
2.5.2. składowanie geowłóknin.
Geowłókniny przeznaczone na warstwy odsączającą  lub odcinającą należy przechowywać w opakowaniach wg pkt 4.3 w pomieszczeniach czystych, suchych i wentylowanych.
3. SPRZĘT
3.1. Ogólne  wymagania dotyczące sprzętu
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w SST "Wymagania ogólne"pkt3.

3.2. Sprzęt do wykonania robót
Wykonawca  przystępujący do wykonania  warstwy odcinającej  lub odsączającej  powinien wykazać się możliwością korzystania z następującego sprzętu:
- równiarek,
- walców statycznych,
- płyt wibracyjnych lub ubijaków mechanicznych.
4. TRANSPORT
4.1. Ogólne  wymagania dotyczące transportu
Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 4.
4.2. Transport kruszywa
Kruszywa 	można 	przewozie 	dowolnymi 	środkami 	transportu 	w 	warunkach zabezpieczających  je   przed   zanieczyszczeniem,   zmieszaniem   z   innymi   materiałami, nadmiernym wysuszeniem i zawilgoceniem.
4.3. Transport geowłóknin
Geowłókniny mogą być transportowane dowolnymi środkami transportu pod warunkiem:

25

-  opakowania bel (rolek) folią, brezentem lub tkaniną techniczną,
- zabezpieczenia opakowanych  bel przez przemieszczaniem się w czasie przewozu,
- ochrony geowłóknin przez zawilgoceniem i nadmiernym ogrzaniem,
niedopuszczenie do kontaktu bel z chemikaliami, tłuszczami oraz przedmiotami mogącymi przebić lub rozciąć geowłókniny.
Każda   bela   powinna   być   oznakowana   w   sposób   umożliwiający   jednoznaczne stwierdzenie, że jest to materiał do wykonania warstwy odsączającej lub odcinającej.

5. WYKOANIE ROBÓT
5.1. Ogólne zasady wykonania robót
Ogólne zasady wykonania robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 5.
5.2. Przygotowanie podłoża
Podłoże gruntowe powinno  spełniać wymagania  określone  w  SST "Roboty  ziemne" oraz
"Koryto wraz z profilowaniem i zagęszczaniem podłoża".
Warstwy  odcinająca  i  odsączająca  powinny  być  wytyczone  w  sposób  umożliwiający wykonanie  ich  zgodnie  z  dokumentacją  projektowa,  z  tolerancjami  określonymi  w niniejszych specyfikacjach.
Paliki lub szpilki powinny  być ustawione w osi drogi i w rzędach równoległych do osi drogi, lub winny sposób zaakceptowany przez Inżyniera.
Rozmieszczenie palików lub szpilek powinno  umożliwiać naciągnięcie sznurków lub linek do wytyczenia robót w odstępach nie większych niż co 10 m.
5.3. Wbudowanie i zagęszczanie kruszywa
Kruszywo   powinno   być   rozkładane  w   warstwie   o  jednakowej   grubości,  przy   użyciu równiarki,  z  zachowaniem  wymaganych  spadków  i  rzędnych  wysokościowych.  Grubość rozłożonej  warstwy   luźnego  kruszywa   powinna   być   taka,   aby   po   jej   zagęszczeniu osiągnięto grubość projektowaną.
Jeżeli  dokumentacja  projektowa  lub SST  przewiduje  wykonanie  warstwy  odsączającej  lub odcinającej  o   grubości   powyżej   20   cm,   to   wbudowanie   kruszywa   należy   wykonać dwuwarstwowo.  Rozpoczęcie   układania   każdej  następnej   warstwy   może   nastąpić   po odbiorze  przez  Inżyniera  warstwy  poprzedniej.  W  miejscach,  w  których  widoczna  jest segregacja  kruszywa   należy   przed   zagęszczeniem  wymienić   kruszywo   na   materiał   o odpowiednich właściwościach.
Natychmiast  po  końcowym  wyprofilowaniu  warstwy  odsączającej  lub  odcinającej  należy przystąpić do jej zagęszczania.
Zagęszczanie   warstw   o   przekroju   daszkowym   należy   rozpoczynać   od   krawędzi  i stopniowo przesuwać  pasami  podłużnymi  częściowo  nakładającymi  się,  w  kierunku  jej osi.  Zagęszczanie  nawierzchni  o  jednostronnym  spadku  należy  rozpoczynać  od  dolnej krawędzi i  przesuwać  pasami  podłużnymi  częściowo  nakładającymi  się,  w  kierunku  jej górnej krawędzi.
Nierówności lub zagłębienia powstałe  w czasie zagęszczania powinny  być wyrównywane na bieżąco  przez  spulchnienie  warstwy  kruszywa  i  dodanie  lub  usunięcie  materiału,  aż  do otrzymania równej powierzchni.
W   miejscach  niedostępnych  dla   walców  warstwa   odcinająca   i   odsączająca powinna być zagęszczana  płytami  wibracyjnymi lub ubijakami mechanicznymi.
Zagęszczanie należy  kontynuować do osiągnięcia  wskaźnika  zagęszczenia  nie  mniejszego od  1,0  według   normalnej   próby  Proctora,  przeprowadzonej  według   PN-B-04481  [I]. Wskaźnik  zagęszczenia należy  określać  zgodnie z BN-77/8931-12 [8].
W   przypadku,  gdy   gruboziarnisty   materiał   wbudowany  w  warstwę   odsączającą  lub odcinającą,  uniemożliwia przeprowadzenie  badania zagęszczenia według normalnej  próby
Proctora, kontrolę zagęszczenia  należy  oprzeć na  metodzie obciążeń   płytowych. Należy

26

określić  pierwotny i  wtórny   moduł  odkształcenia  warstwy  według  BN-64/8931-02  [6]. Stosunek  wtórnego i pierwotnego modułu odkształcenia nie powinien przekraczać 2,2. Wilgotność  kruszywa  podczas zagęszczania powinna  być  równa  wilgotności optymalnej z tolerancji od  20%  do  +  10%  jej  wartości. W  przypadku, gdy  wilgotność kruszywa  jest wyższa 	od 	wilgotności 	optymalnej,	kruszywo 	należy 	osuszyć	przez	mieszanie 	i napowietrzanie.   W   przypadku,   gdy   wilgotność  kruszywa   jest   niższa   od   wilgotności optymalnej, kruszywo należy zwilżyć  określone  ilością  wody  i równomiernie wymieszać.
5.4. Odcinek  próbny
Jeżeli w SST  przewidziano konieczność wykonania  odcinka próbnego, to co najmniej  na
3 dni przed  rozpoczęciem robót Wykonawca powinien wykonać odcinek próbny w celu:
-  stwierdzenia, czy sprzęt budowlany  do rozkładania  i zagęszczania jest właściwy,
- określenia grubości  warstwy  materiału  w stanie  luźnym koniecznej do uzyskania wymaganej grubości  po zagęszczeniu,
-   ustalenia  liczby    przejść    sprzętu  zagęszczającego,  potrzebnej  do   uzyskania wymaganego wskaźnika zagęszczenia.
Na  odcinku próbnym Wykonawca  powinien użyć  takich  materiałów oraz  sprzętu,  jakie będą  stosowane do wykonywania warstwy  odcinającej i odsączającej na budowie.
Odcinek  próbny powinien być zlokalizowany w miejscu wskazanym przez Inżyniera.
5.5. Rozkładanie geowłóknin
Warstwę 	geowłókniny 	należy 	rozkładać 	na 	wyprofilowanej 	powierzchni	podłoża, pozbawionej  ostrych   elementów,  które   mogą   spowodować  uszkodzenie  warstwy   (na przykład    kamienie,  korzenie  drzew   i   krzewów).    W   czasie    rozkładania    warstwy   z geowłókniny   należy   spełnić   wymagania   określone   w   SST   lub  producenta   dotyczące szerokości na  jaką powinny zachodzić  na  siebie sąsiednie pasma  geowłókniny  lub zasad  ich łączenia oraz ewentualnego przymocowania warstwy do podłoża  gruntowego.
5.6. Zabezpieczenie powierzchni geowłóknin
Po  powierzchni  warstwy  odcinającej   lub  odsączającej,  wykonanej   z  geowłóknin   nie może odbywać się ruch  jakichkolwiek pojazdów.
Leżącą  wyżej warstwę  nawierzchni należy  wykonywać  rozkładając materiał  "od czoła", to znaczy   tak,   ze   pojazdy   dowożące  materiał  i  wykonujące  czynności    technologiczne poruszają się po już ułożonym materiale.
5.7. Utrzymanie warstwy  odsączającej i odcinającej
Warstwa  odsączająca i odcinająca po  wykonaniu,  a  przed  ułożeniem  następnej warstwy powinny być utrzymywane w dobrym stanie.

6. KONTROLA JAKOŚCI
6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót
Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w SST "Wymagania  ogólne" pkt 6.
6.2. Badania przed przystąpieniem do robót
Przed 	przystąpieniem 	do 	robót 	Wykonawca 	powinien 	wykonać 	badania 	kruszyw przeznaczonych do wykonania robót i przedstawić wyniki tych badan Inżynierowi. Badania te powinny obejmować wszystkie właściwości kruszywa określone w p. 2.3.
Geowłókniny  przeznaczone  do  wykonania  warstwy  odcinającej  i  odsączającej  powinny posiadać aprobatę techniczną, zgodnie z pkt 2.4.
6.3. Badania w czasie robót
6.3.1.  Częstotliwość oraz zakres badań i pomiarów
Częstotliwość 	oraz 	zakres 	badan 	i 	pomiarów 	dotyczących 	cech 	geometrycznych 	i zagęszczenia warstwy odsączającej i odcinającej podaje tablica 1.

27

Lp.	Wyszczególnienie badań

i pomiarów	Minimalna częstotliwości badań i pomiarów	
1.	Szerokość warstwy	10 razy na 1 km	
2.	Równość podłoża	co 20 m na każdym pasie ruchu	
3.	Równość poprzeczna	10 razy na 1 km	
4.	Spadki poprzeczne *)	10 razy na 1 km	
5.	Rzędne wysokości	co 25 m w osi jezdni i na jej krawędziach  dla

autostrad  i  dróg  ekspresowych,  co  100  m  dla pozostałych dróg	
6.	Ukształtowanie osi w planie *)	co 25 m w osi jezdni i Nan jej krawędziach  dla autostrad  i  dróg  ekspresowych,  co  100  m  dla pozostałych dróg	
7.	Grubość warstwy	Podczas budowy:

w 3 punktach na każdej działce roboczej, lecz nie rzadziej niż na 400 m2
przed odbiorem:
w 3 punktach, lecz nie rzadziej niż raz na 2000 m2	
8.	Zagęszczenie	wilgotności kruszywa	w 2 punktach na dziennej działce roboczej, lecz nie rzadziej niż raz na 600 m2	

*) Dodatkowe  pomiary  spadk6w  poprzecznych  i  ukształtowania  osi  w  planie należy wykonać w punktach głównych łuków poziomych.

6.3.2.  Szerokość warstwy
Szerokość warstwy nie może się różnić od szerokości projektowanej o więcej niż +10 cm, -5 cm
6.3.3.  Równość  warstwy
Nierówności  podłużne  warstwy  odcinającej  i odsączającej  należy  mierzyć  4  metrowa  łata, zgodnie  z  norma,  BN-68/  8931-04   [7]. 	Nierówności  poprzeczne   warstwy  odcinającej  i odsączającej należy mierzyć  metrową łatą. Nierówności nie mogą przekraczać 20 mm.
6.3.4.  Spadki poprzeczne
Spadki  poprzeczne  warstwy  odcinającej  i  odsączającej  na  prostych  i  łukach  powinny  być
zgodne z dokumentacja, projektowa, z tolerancja, ± 0,5%.
6.3.5.  Różnice wysokościowe
Różnice   pomiędzy   rzędnymi   wysokościowymi   warstwy   i  rzędnymi   projektowanymi   nie powinny przekraczać +1 cm i -2 cm.
6.3.6.  Ukształtowanie osi w planie.
Oś w planie nie może być przesunięta w stosunku do osi projektowanej o więcej niż ± 3 cm dla autostrad i dróg ekspresowych, a więcej niż ± 5 cm dla pozostałych dróg.
6.3.7.  Grubość warstwy
Grubość warstwy powinna być zgodna z określoną w dokumentacji projektowej z tolerancją
+1 cm, - 2 cm.
Jeżeli  warstwa,  ze  względów  technologicznych,  została  wykonana   w  dwóch  warstwach, należy mierzyć łączną grubość tych warstw.
Na  wszystkich   powierzchniach   wadliwych   pod   względem   grubości  Wykonawca   wykona

28

naprawę warstwy przez spulchnienie warstwy na głębokość co najmniej 10 cm, uzupełnienie nowym materiałem o odpowiednich  właściwościach, wyrównanie i ponowne zagęszczenie. Roboty  te  Wykonawca  wykona  na  własny  koszt.  Po  wykonaniu  tych  robót  nastąpi ponowny  pomiar  i  ocena  grubości  warstwy,  według  wyżej  podanych  zasad  na  koszt Wykonawcy.
6.3.8.  Zagęszczenie warstwy
Wskaźnik  zagęszczenia warstwy odcinającej i odsączającej, określony wg BN-77/8931-12 [8] nie powinien być mniejszy od 1.
Jeżeli  jako  kryterium dobrego  zagęszczenia warstwy  stosuje  się porównanie  wartości modułów  odkształcenia,   to  wartość   stosunku  wtórnego   do   pierwotnego   modułu odkształcenia,  określonych  zgodnie  z 	normą  BN  64/8931-02  [3]  nie  powinna  być większa od 2,2.
Wilgotność   kruszywa   w   czasie   zagęszczania   należy   badać   według   PN-B-06714-17   [2]. Wilgotność  kruszywa  powinna  być  równa  wilgotności  optymalnej  z  tolerancji  od  -20%  do
+ 10%.
6.3.9. Badania dotyczące warstwy osączającej i odcinającej z geowłóknin
W czasie układania warstwy odcinającej i odsączającej z geowłóknin należy kontrolować:
a)  zgodność oznaczenia poszczególnych bel (rolek) geowłóknin z określonym w dokumentacji projektowej,
b)  równość warstw,
c)   wielkość zakładu przyległych pasm i sposób ich łączenia,
d)  zamocowanie  warstwy  do  podłoża  gruntowego,  o  ile  przewidziano  to  w  dokumentacji projektowej.  Ponadto   należy   sprawdzić,  czy   nie   nastąpiło   mechaniczne   uszkodzenie geowłókniny (  rozerwanie,  przebicie).  Pasma  geowłókniny  użyte  do  wykonania  warstwy odcinającej i odsączającej nie powinny mieć takich uszkodzeń.

6.3. Zasady postępowania z wadliwie wykonanymi odcinkami koryta (profilowanego podłoża) Wszystkie  powierzchnie,   które   wykazują   większe   odchylenia   cech   geometrycznych   od określonych  w  punkcie  6.2  powinny  być  naprawione  przez  spulchnienie  do  głębokości  co najmniej  10  cm,  wyrównanie  i 	powtórne  zagęszczenie.  Dodanie  nowego  materiału  bez spulchnienia wykonanej warstwy jest niedopuszczalne.

7.OBMIAR ROBÓT

7.1. Ogólne zasady obmiaru robót
Ogólne zasady obmiaru robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 7.
7.2. Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiarowa jest: m2   (metr kwadratowy) warstwy odcinającej i odsączającej.

8. ODBIÓR ROBÓT
Ogólne zasady odbioru robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 8.
Roboty  uznaje  się  za  wykonane  zgodnie  z  dokumentacja  projektową,  SST  i  wymaganiami Inżyniera, jeżeli wszystkie pomiary i badania z zachowaniem tolerancji wg punktu 6 dały wyniki pozytywne.

9. PODSTAWA PŁATNOŚCI
9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności
Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 9.

9.2. Cena jednostki obmiarowej:
Cena wykonania 1 m2   warstwy odsączającej i/lub odcinającej z kruszywa obejmuje:
- prace pomiarowe,
- dostarczenie i rozłożenie na uprzednio przegotowanym podłożu warstwy materiału o grubości

29

i jakości określonej w dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej,
- wyrównanie ułożonej warstwy do wymaganego profilu,
- zagęszczenie wyprofilowanej warstwy,
- przeprowadzenie pomiarów i badań laboratoryjnych wymaganych w specyfikacji technicznej
- utrzymanie warstwy,
Cena wykonania 1 m3   warstwy odsączającej i/lub odcinającej z geowłóknin obejmuje:
- prace pomiarowe,
- dostarczenie i rozłożenie na uprzednio przygotowanym podłożu warstwy geowłóknin,
- utrzymanie warstwy.

10. PRZEPISY ZWIĄZANE
10.1. Normy

1.   PN-B-04481 Grunty budowlane. Badania próbek gruntu
2.   PN-B-06714-17 Kruszywo mineralne. Badania. Oznaczenie wilgotności
3.   PN-B-11111 Kruszywo mineralne. Kruszywo naturalne do nawierzchni drogowych
4.   PN-B-11112 Kruszywo mineralne. Kruszywo naturalne do nawierzchni drogowych.
5.   PN-B-11113 Kruszywo mineralne. Kruszywo naturalne do nawierzchni drogowych. Piasek
6.   PN-64/8931-02 Drogi samochodowe. Oznaczenie modułu odkształcenia nawierzchni  podatnych i podłoża przez obciążeniem płytą.
7.   BN-68/8931-04 Drogi samochodowe. Pomiar równości nawierzchni plano- grafem i łatą
8.   BN-77/8931-12 Oznaczenie wskaźnika zagęszczenia gruntu.

10.2. Inne dokumenty

9.  Wytyczne   budowy  nasypów  komunikacyjnych   na  słabym  podłożu   z  zastosowaniem geotekstyliów, IBDiM, Warszawa 1986.

30

SZCZEGOŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.04.00.00 PODBUDOWA BETONOWA Z BETONU JAMISTEGO

1.WSTĘP

1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania dotyczące  wykonania  i odbioru robot  związanych  z  wykonywaniem  podbudowy  zasadniczej  z  betonu  jamistego.
1.2. Zakres stosowania Specyfikacji Technicznej
Specyfikacje Techniczne (ST) są stosowane jako Dokument Przetargowy i Kontraktowy przy zlecaniu i realizacji Robot wymienionych  w p. 1. I.
1.3. Zakres robót objętych ST
Ustalenia  zawarte w  niniejszej specyfikacji dotyczą  zasad prowadzenia robót związanych  z wykonaniem, podbudowy z betonu jamistego.
1.4. Określenia podstawowe
1.4.1.  Podbudowa  z  chudego  betonu  -  jedna  lub  dwie  warstwy  zagęszczonej  mieszanki betonowej, która  po osiągnięciu  wytrzymałości  na ściskanie nie mniejszej  niż 6 MPa  i nie większej niż 9 MPa, stanowi fragment nośnej części nawierzchni drogowej.
1.4.2. Chudy beton - materiał budowlany powstały przez wymieszanie mieszanki kruszyw z cementem w ilości od 5 do 7% w stosunku do kruszywa oraz optymalną  ilością wody, który po  zakończeniu procesu wiązania osiąga wytrzymałość na ściskanie R28 w granicach od 6 do 9 MPa.
1.4.2.   Pozostałe   określenia   podstawowe   są   zgodne   z   obowiązującymi,   odpowiednimi polskimi normami i z definicjami podanymi w SST "Wymagania ogólne" pkt 1.4.
1.5. Ogólne  wymagania dotyczące robót
Ogólne wymagania dotyczące robót podano w ST „Wymagania ogólne” pkt 1.5.

2. MATERIAŁ
2.1. Ogólne  wymagania dotyczące materiałów
Ogólne  wymagania  dotyczące  materiałów,  ich  pozyskiwania  i składowania  podano  w  SST "Wymagania ogólne" pkt 2.
2.2. Cement
Należy stosować cement portlandzki lub hutniczy według PN-B-19701 [17] klasy 32,5.
Za zgodą Inspektora Nadzoru można stosować cement portlandzki z dodatkami, klasy 42,5, o wymaganiach zgodnych z PN-B-19701 [17].
Wymagania dla cementu zestawiono w tablicy 1.

Lp.	Właściwości	Klasa
cementu
32,5	
1.	Wytrzymałość na ściskanie [Mpa], po
7 dniach, nie mniej niż:
- cement portlandzki bez dodatków
- cement hutniczy
- cement portlandzki z dodatkami	
16	
2.	Wytrzymałość na ściskanie [Mpa], po
28 dniach, nie mniej niż	32,5	
3.	Czas wiązania:		

31

	- początek wiązania, najwcześniej po  upływie min.
- koniec wiązania, najpóźniej po upływie, h	60

12	
4.	Stałość objętości, mm, nie więcej niż:	≤10	

Przechowywanie cementu powinno się odbywać zgodnie z BN-88/6731-08 [24].
W przypadku, gdy czas przechowywania cementu będzie dłuższy od trzech miesięcy, można go  stosować  za zgodą Inspektora Nadzoru  tylko  wtedy, gdy  badania laboratoryjne wykażą jego przydatność do robót.
2.3. Kruszywo
Do wykonania mieszanki betonowej należy stosować:
-  żwiry i mieszanka wg PN-B-1l111 [14], piasek wg PN-B-1l113 [16],
-  kruszywo łamane wg PN-B-1l1l2 [15],
-  kruszywo żużlowe z żużla wielkopiecowego kawałkowego wg PN-B-23004 [18].
Krzywa  uziemienia  kruszywa  powinna  mieścić  się  w  krzywych  granicznych  podanych   w tablicy 2 i na rysunku 1 zgodnych z PN-S-96013 [22].
Uziarnienie  kruszywa  powinno  być  tak  dobrane,  aby  mieszanka  betonowa  wykazywała maksymalną szczelność i urabialność przy minimalnym zużyciu cementu i wody.
Kruszywo o powinno spełniać wymagania określone w tablicy 3.

Lp.	Właściwości	Wymagania	Badania według	
1.	Zawartość  pyłów  mineralnych  poniżej
0,063  mm,% nie więcej niż	4	PN-B-06714-13 [5]	
2.	Zawartość 	zanieczyszczeń
organicznych. 	Barwa 	cieczy 	nad kruszywem nie ciemniejsza niż:	barwa wzorcowa	PN-B-06714-26
[10]	
3.	Zawartość   zanieczyszczeń   obcych,%,
nie więcej niż:	0,5	PN-B-06714-12
[4]	
4.	Mrozoodporność,  ubytek  masy  po  25
cyklach  w  metodzie  bezpośredniej,%, nie więcej niż:	10	PN-B-06714-19
[9]	
5.	Nasiąkliwość wagowa frakcji większych
od 2 mm,%, nie więcej niż:	5	PN-B-06714-18
[8]	
6.	Zawartość  ziarn  nieforemnych,%,  nie
więcej niż:	30	PN-B-06714-16
[7]	
7.	Zawartość 	związków 	siarki 	w
przeliczeniu na SO3,  %,nie więcej niż:	1	PN-B-06714-28
[11]	

2.4. Woda
Zarówno  do  wytwarzania  mieszanki  betonowej jak  i ewentualnie do pielęgnacji wykonanej podbudowy należy  stosować  wody  odpowiadającą  wymaganiom  normy  PN-B-32250  [19]- Bez badan laboratoryjnych można stosować wodociągową wodę pitną. Gdy woda  pochodzi z wątpliwych  źródeł, 	nie  może  być  użyta  do  momentu  jej  przebadania  zgodnie   z  wyżej podaną normą.
2.5. Beton jamisty
2.5.1. Wymagania dla chudego betonu.
Beton jamisty powinien spełniać wymagania określone w tablicy 4.

32

Tablica 4. Wymagania dla betonu jamistego.

Lp.	Właściwości	Wymagania	Badania według	
1.	Wytrzymałość na ściskanie po 7 dniach w MPa	od 3,5 do 5,5	PN-S-96013 [22]	
2.	Wytrzymałość 	na 	ściskanie 	po 	28
dniach w MPa	od 6,0 do 9,0	PN-S-96013 [22]	
3.	Nasiąkliwość, % m/m, nie więcej niż:	7	PN-B-06250 [3]	
4.	Mrozoodporność, 	zmniejszenie
wytrzymałości,%, nie więcej niż:	30	PN-S-96014 [23]	

- Gęstość pozorna
W zależności od ηp   betonu w stanie suchym rozróżnia się odmiany betonu:
Odmiana	0,8	1,0	1,2	1,4	1,6	1,8	2,0	
ηp  w stanie	600	801	1001	1201	1401	1601	1801	
suchym
kg/m3	800	1000	1200	1400	1600	1800	2000	

- Współczynnik sprężystości ( zależy od R betonu, wieku, wilgotności, kruszywa): E=10000-
20000 Mpa
- Pełzanie – do 80%
- Przewodność cieplna ( zależy od ηp  betonu, wilgotności ) Betony zwarte, półzwarte גּ=0,33 – 0,6 w/mk
Beton jamisty גּ=0,2w/mk

- Rozszerzalność cieplna: mniejsza niż beton zw. αt   =8-10
2.5.2. Skład betonu jamistego

-6/˚C

Skład  powinien  być  tak  dobrany,  aby  zapewniał  osiągnięcie  właściwości  określonych  w pkt.2.5.1.
Przykładowa receptura:
- cement portlandzki 32,5 	– 280 kg/m3
- popiół lotny 	– 30 kg/m3
- żwir o frakcjach 4-8 mm 	– 900 kg/m3
- żwir o frakcjach 8-16 	– 700 kg/m3
- napowietrzacz np. firmy ADDIMENT LPS-A – 0,07%
Zawartość wody  powinna  odpowiadać wilgotności optymalnej,  określonej według normalnej próby Proctora, zgodnie  z PN-B-04481 [2] ( duży cylinder, metoda II), z tolerancją +10%, -
20% jej wartości.
2.5.3. Projektowanie betonu jamistego.
Projekt składu chudego betonu powinien być wykonany zgodnie z PN-S-96013 [22]. Projekt składu chudego betonu powinien  zawierać :
a)  Wyniki badań cementu, według PN-B-04300 [1]
b)  w przypadkach wątpliwych - wyniki badan wody, według  PN-B-32250 [19J,
c)  wyniki  badan kruszywa  (krzywe  uziemienia oraz  właściwości, określone na rysunku
1 i  2 oraz  w tablicy 3),
d) skład chudego betonu  (zawartość kruszyw,  cementu i wody), e) wyniki  badań wytrzymałości  po 7 i 28 dniach,  według
PN-S-96013 [22],
f) wyniki  badań nasiąkliwości, według PN-B-06250 [3],
g) wyniki badan mrozoodporności, według PN-S-96014 [23].
2.6. Materiały  do pielęgnacji podbudowy z betonu  jamistego
Do pielęgnacji  podbudowy z betonu  jamistego mogą być stosowane:
- preparaty powłokowe wg aprobat technicznych,

33

- folie z tworzyw sztucznych,
- włóknina wg PN-P-01715 [21].

3. SPRZĘT
3.1. Ogólne wymagania  dotyczące sprzętu
Ogólne wymagania  dotyczące sprzętu  podano w ST-OO.OO.OO "Wymagania ogólne"  pkt 3.
3.2. Sprzęt do wykonywania podbudów  z betonu  jamistego
Wykonawca przystępujący do wykonania  podbudowy  z chudego  betonu,  powinien wykazać
się możliwością korzystania  z następującego sprzętu:
- wytwórni  stacjonarnej typu  ciągłego  do wytwarzania  mieszanki betonowej. Wytwórnia powinna 	być 	wyposażona 	w 	urządzenia 	do 	wagowego 	dozowania	wszystkich składników,  gwarantujące następujące tolerancje  dozowania, wyrażone w stosunku do masy poszczególnych składników:  kruszywo  ± 3%, cement ± 0,5%, woda  ± 2%.
Inspektor Nadzoru może dopuście  objętościowe dozowanie  wody,
- przewoźnych zbiorników  na wodę,
- układarek albo równiarek do rozkładania  mieszanki betonowej,
- walców stalowych  gładkich  wibracyjnych lub statycznych i walców ogumionych  do zagęszczania   zagęszczarek  płytowych,  ubijaków   mechanicznych  lub  małych   walców wibracyjnych do zagęszczania w miejscach trudno dostępnych.

4. TRANSPORT
4.1. Ogólne wymagania  dotyczące transportu
Ogólne  wymagania  dotyczące  transportu podano  w  ST  "Wymagania ogólne" pkt 4.
4.2. Transport materiałów
Transport cementu  powinien odbywać  sie  zgodnie  z  BN-88/6731-08  [24]. Cement 	 luzem 	należy 	przewozić 		cementowozami, 	natomiast 	cement workowany 	można 	 przewozić 	dowolnymi 	transportu, 	w 		sposób zabezpieczony przed  zawilgoceniem. Kruszywo  można  przewozić  dowolnymi środkami  transportu  w  warunkach  za  zanieczyszczeniem,  zmieszaniem  z innymi 	materiałami, 	nadmiernym 		 wysuszeniem	i 		woda 		może 	być dostarczana wodociągiem lub przewoźnymi zbiornikami wody.

5. WYKONANIE ROBÓT
5.1. Ogólne zasady  wykonania  robót
Ogólne zasady wykonania  robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 5.
5.2. Warunki Przystąpienia  do robót.
Podbudowa  z  betonu   jamistego   nie  może   być  wykonywana  wtedy,   gdy   temperatura powietrza  spadła poniżej  5˚C oraz  wtedy,  gdy podłoże jest zamarznięte i podczas opadów deszczu. 	Nie 	należy 	rozpocząć 	produkcji 	mieszanki 	betonowej,	jeżeli 	prognozy meteorologiczne 		wskazują 	na   możliwy    spadek    temperatury   poniżej    2˚C   w   czasie najbliższych  7 dni.
5.3. Przygotowanie podłoża
Podłoże  gruntowe pod  podbudową  powinno  być  przygotowane zgodnie z  wymaganiami określonymi  w  ST-02.01.00   "Koryto   wraz   z  profilowaniem   i  zagęszczeniem  podłoża". Podbudowę  z betonu  jamistego należy  układać na wilgotnym podłożu.
Paliki lub szpilki  do prawidłowego ukształtowania podbudowy powinny być wcześniej przygotowane, odpowiednio zamocowane i utrzymywane  w czasie  robót  przez Wykonawcę zgodnie z wymaganiami  ST-01.01.00.
Jeżeli  warstwa  betonu  ma  być  układana  w  prowadnicach, to  po  wytyczeniu  podbudowy
należy  ustawie   na  podłożu  prowadnice w  taki  sposób,   aby  wyznaczały  one  ściśle   linie

34

krawędzi podbudowy według dokumentacji projektowej. Wysokość prowadnic powinna odpowiadać grubości  warstwy mieszanki betonowej w stanie  niezagęszczonym. Prowadnice powinny  być ustawione stabilnie,  w sposób wykluczający ich przesuwanie się pod wpływem oddziaływania maszyn  użytych  do wykonania  warstwy  podbudowy.
5.4. Wytwarzanie mieszanki betonowej
Mieszankę  betonu   jamistego   o   ściśle    określonym uziarnieniu, zawartości cementu i wilgotności optymalnej należy  wytwarzać  w  mieszarkach  stacjonarnych, gwarantujących otrzymanie  jednorodnej mieszanki.
Mieszanka   po   wyprodukowaniu   powinna    być   od   razu    transportowana    na   miejsce wbudowania, w sposób zabezpieczony przed  segregacją  i nadmiernym wysychaniem.
5.5. Wbudowywanie i zagęszczanie mieszanki betonowej
Podbudowę  z  betonu  jamistego  wykonuje  się  w  jednej   warstwie  o  grubości  20  cm,  po zagęszczeniu.  Natychmiast po  rozłożeniu  i wyprofilowaniu mieszanki należy  rozpocząć jej zagęszczanie. Zagęszczanie podbudów  o  przekroju  daszkowym powinno  rozpocząć się  od krawędzi  i  przesuwać   się  pasami  podłużnymi, częściowo  nakładającymi  się  w  stronę  osi jezdni.  Zagęszczanie podbudów  o jednostronnym spadku poprzecznym powinno  rozpocząć się	od 	niżej 	położonej 	krawędzi 	i 	przesuwać 	się 	pasami 	podłużnymi,	częściowo nakładającymi  się,  w  strony   wyżej  położonej  krawędzi  podbudowy.   Pojawiające  się  w czasie    wałowania   zaniżenia,    ubytki,    rozwarstwienia   i   podobne   wady,   powinny  być natychmiast  naprawione przez  zerwanie warstwy  w  miejscach  wadliwie  wykonanych na pełną głębokość i wbudowanie nowej  mieszanki  albo przez ścięcie  nadmiaru,  wyrównanie  i zagęszczenie.  Powierzchnia  zagęszczonej  warstwy   powinna   mieć  prawidłowy   przekrój poprzeczny i jednolity  wygląd.
Zagęszczanie  należy  kontynuować  do  osiągnięcia  wskaźnika  zagęszczenia  nie  mniejszego  niż  1,00 określonego według  normalnej metody Proctora (PN-B-04481 [2], cylinder typu dużego, II- ga metoda oznaczania). Zagęszczenie powinno  być zakończone przed  rozpoczęciem  czasu wiązania  cementu. Wilgotność   mieszanki betonowej podczas   zagęszczania   powinna  być równa wilgotności optymalnej z tolerancją 	+ 10% i - 20% jej wartości.
5.6. Spoiny  robocze
Wykonawca powinien tak  organizować roboty,  aby w miarę  możliwości unikać podłużnych spoin   roboczych,   poprzez  wykonanie   podbudowy   na  całą  szerokość   równocześnie. W przeciwnym  razie,   przy  podbudowie   wykonywanej  w  prowadnicach,  przed   wykonaniem kolejnego pasa  podbudowy,  należy pionową  krawędź  wykonanego pasa  zwilżyć  wodą.  Przy podbudowie   wykonanej  bez  prowadnice  w  ułożonej  i  zagęszczonej  mieszance,  należy wcześniej  obciąć  pionową  krawędź.  Po  zwilżeniu  jej  wodą  należy  wbudować kolejny pas podbudowy.  W podobny sposób należy wykonać  poprzeczną  spoinę  roboczą  na połączeniu działek  roboczych.   Od  obcięcia  pionowej  krawędzi   we  wcześniej   wykonanej  mieszance można  odstąpić  wtedy,   gdy  czas  pomiędzy  zakończeniem zagęszczania jednego  pasa,  a rozpoczęciem wbudowania sąsiedniego pasa podbudowy,  nie przekracza 60 minut.
5.7. Nacinanie szczelin
Zaleca   się   w   przypadku   układania   na   podbudowie   z  betonu   jamistego   nawierzchni bitumicznej  wykonanie szczelin  pozornych, w  początkowej fazie  twardnienia podbudowy, na głębokość około 35% jej grubości.
W  przypadku  przekroczenia górnej  granicy siedmiodniowej wytrzymałości  (wg  tablicy  4) i spodziewanego  przekroczenia  dwudziestoośmiodniowej  wytrzymałości   chudego  betonu, wycięcie  szczelin  pozornych   jest   konieczne.  Szerokość   naciętych   szczelin   pozornych powinna  wynosić  od  3  do  5  mm.  Szczeliny  te  należy  wyciąć  tak,  aby  cała  powierzchnia podbudowy była podzielona  na kwadratowe lub prostokątne płyty.  Stosunek  długości  płyt do ich szerokości  powinien być nie większy niż od 1,5 do 1,0.
5.8. Pielęgnacja podbudowy
Podbudowa powinna   być  natychmiast   po  zagęszczeniu   poddana  pielęgnacji. Pielęgnacja

35

powinna być przeprowadzona według jednego z następujących sposobów:
a)  utrzymanie w stanie  wilgotnym poprzez  kilkakrotne skrapianie wodą  co najmniej
7 dni,
b)  przykrycie  na okres 7 dni nieprzepuszczalną folią z tworzywa  sztucznego, ułożoną na zakład  co  najmniej  30  cm  i  zabezpieczoną przed  zerwaniem z  powierzchni podbudowy przez wiatr,
c)  przykrycie   warstwą   piasku   lub  grubej   włókniny   i  utrzymanie  jej   w   stanie wilgotnym przez co najmniej 7 dni.

Inne  sposoby  pielęgnacji, zaproponowane przez  Wykonawcę i inne  materiały  mogą  być zastosowane po  uzyskaniu  akceptacji  Inżyniera. Nie  należy  dopuszczać  żadnego  ruchu pojazdów   i  maszyn   po   podbudowie   w   okresie   7  dni   pielęgnacji,   a  po   tym   czasie ewentualny  ruch  budowlany  może odbywać  się wyłącznie za zgodą  Inżyniera.

5.9. Utrzymanie podbudowy
Podbudowa po wykonaniu,  a przed  ułożeniem  następnej warstwy,  powinna  być chroniona przed  uszkodzeniami.  Jeżeli   Wykonawca  będzie   wykorzystywał,   za   zgodą   Inspektora Nadzoru,  gotową,   odbudowę   do  ruchu   budowlanego,  to  powinien  naprawić  wszelkie uszkodzenia podbudowy,  spowodowane przez ten ruch,  na własny koszt.
Wykonawca   jest   zobowiązany   do   przeprowadzenia   bieżących 	napraw   podbudowy, uszkodzonej   wskutek    oddziaływania   czynników   atmosferycznych,   takich    jak   opady deszczu,  śniegu  i mróz.
Wykonawca jest zobowiązany wstrzymać  ruch  budowlany  po okresie  intensywnych opadów deszczu,  jeżeli wystąpi możliwość uszkodzenia podbudowy.
Podbudowa z chudego betonu  musi  być przed  zimą przykryta  co  najmniej  jedną  warstwą
mieszanki mineralno-asfaltowej.
6.1. Ogólne zasady  kontroli  jakości robót
Ogólne zasady kontroli  jakości robót podano w ST-OO.OO.OO "Wymagania ogólne"  pkt 6.
6.2. Badania przed  przystąpieniem do robót
Przed  przystąpieniem  do  robot  Wykonawca powinien  wykonać   badania  cementu  oraz kruszyw przeznaczonych do  wykonania  robót  i przedstawić wyniki  tych badań Inżynierowi w  celu  akceptacji.  Badania  te  powinny  obejmować  wszystkie   właściwości  kruszywa   i cementu określone w pkt 2.2 i 2.3 niniejszych specyfikacji.
6.3. Badania w czasie  robót
6.3.1. Częstotliwość oraz  zakres badań i pomiarów
Częstotliwość oraz zakres badań i pomiarów w czasie  wykonywania podbudowy z chudego betonu podano w tablicy 5.
Tablica  5.  Częstotliwość oraz  zakres  badań i pomiarów  przy  wykonywaniu podbudowy  z
chudego betonu

Lp.	
Wyszczególnienie badań	Częstotliwość badań	
		Minimalne ilości badań na dziennej
działce roboczej	Maksymalna powierzchnia
na jedno badanie	
1
2
3
4	Wilgotność mieszanki betonowej
Zagęszczenie mieszanki betonowej
Uziarnienie mieszanki kruszywa
Grubość  podbudowy	

2	

600 m2	
5	Badanie 	właściwości 	kruszywa
wg
tabl. 3 pkt 2.3	Dla każdej partii  kruszywa

i przy każdej zmianie  kruszywa	
6	Wytrzymałość na ściskanie
po 	7 dniach	
3 próbki 	400 m2	

36

Wilgotność  mieszanki  betonowej  powinna   być  równa  wilgotności  optymalnej,  określonej  w projekcie składu tej mieszanki z tolerancją + 10%, - 20% jej wartości.

6.3.3. Zagęszczenie podbudowy
Mieszanka   betonowa   powinna   być   zagęszczana  do   osiągnięcia   wskaźnika   zagęszczenia  nie mniejszego niż 1,00, przy oznaczaniu  zgodnie  z normalną próbą Proctora, według PN-B-04481 [2] (metoda II).
6.3.4. Uziarnienie mieszanki kruszywa
Próbki do badań należy pobierać  z wytwórni  po wymieszaniu kruszyw, a przed podaniem elementu. Badanie należy wykonać zgodnie  z normą PN-B-06714-15 [6].
Krzywa uziarnienia kruszywa powinna  być zgodna z wymaganiami podanymi w punkcie 2.3,

6.3.5. Grubość warstwy podbudowy
Grubość  warstwy  należy  mierzyć  bezpośrednio  po  jej  zagęszczeniu.  Grubość  warstwy  nie  może różnić się od grubości projektowanej o więcej niż ± 1 cm.

6.3.6. Badania kruszywa
Właściwości  kruszywa  należy  badać  przy  każdej  zmianie  rodzaju  kruszywa  i dla  każdej partii. Właściwości kruszywa powinny  być zgodne  z wymaganiami  podanymi  w tablicy 3, pkt 2.3.
6.3.7. Wytrzymałość na ściskanie
Wytrzymałość  na  ściskanie  określa  się  na  próbkach  walcowych,  a  średnicy  i wysokości  16,0  cm. Próbki do badań należy pobierać  z miejsc wybranych losowo, w świeżo rozłożonej warstwie. Próbki w  ilości 6 sztuk  należy  formować i przechowywać zgodnie  z norma PN-S-96013 [22]. Trzy próbki należy  badać po 7 dniach i trzy po 28 dniach przechowywania. Wyniki  wytrzymałości  na ściskanie powinny być zgodne z wymaganiami podanymi w pkt 2.5 tablica 4.

6.3.8. Badania cementu
Dla każdej dostawy cementu Wykonawca powinien  określić właściwości podane w pkt 2.2 tablica
1. 6.3.9. Badanie wody
W  przypadkach wątpliwych  należy  przeprowadzić badania wody  według  PN-B-32250 [19 6.3.10. Nasiąkliwość i mrozoodporność chudego betonu
Nasiąkliwość  i mrozoodporność  określa  się po  28 dniach dojrzewania  betonu, zgodnie  z normą
PN-B06250 [3]
Wyniki badań powinny być zgodne z wymaganiami podanymi w punkcie 2.5 tablica 4.

	po 28 dniach	3 próbki	
7	Badanie  cementu	dla każdej partii	
8	Badanie  wody	dla każdego wątpliwego źródła	
9	Nasiąkliwość	w przypadkach wątpliwych i	na 	zlecenie	
10	Mrozoodporność		

6.3.2. Wilgotność mieszanki

37

5	Rzędne wysokościowe	Dla 	autostrad 	i 	dróg
ekspresowych co
25  m, dla pozostałych dróg co
100m	
6	
Ukształtowanie osi w planie*)		

7	

Grubość podbudowy	w 3 punktach, lecz nie rzadziej

niż raz na 2000 m2	

*)  Dodatkowe  pomiary   spadków  poprzecznych  i  ukształtowanie  osi  w  planie  należy wykonać w punktach głównych łuków poziomych.
6.4.2. Szerokość podbudowy
Szerokość podbudowy  nie może  różnić się od szerokości projektowanej o więcej  niż +  10 cm, -5 cm. Na jezdniach  bez krawężników szerokość  podbudowy  powinna  być większa od szerokości  warstwy   wyżej  leżącej  o  co  najmniej   25  cm  lub  o  wartość  wskazana   w dokumentacji projektowej.
6.4.3. Równość podbudowy
Nierówności podłużne podbudowy należy mierzyć 4-metrową łatą lub planografem, zgodnie z normą BN-68/8931-04 [25].
Nierówności  poprzeczne  podbudowy   należy  mierzyć  4- metrową	łatą. 	Nierówności 	podbudowy 	nie 	mogą przekraczać:
- 9 mm dla podbudowy zasadniczej.
6.4.4. Spadki poprzeczne podbudowy
Spadki poprzeczne  podbudowy  na prostych i łukach powinny  być zgodne  z dokumentacją
projektową z tolerancją ± 0,5 %.
6.4.5. Rzędne wysokościowe podbudowy
Różnice  pomiędzy   rzędnymi  wysokościowymi  podbudowy   rzędnymi  projektowanymi  nie powinny przekraczać + 1 cm, -2 cm.
6.4.6. Ukształtowanie osi w planie
Oś  podbudowy   w  planie  nie  może  być  przesunięta  w  stosunku  do  osi  projektowanej  o więcej nit ± 5 cm dla placów i dróg.
6.4.7. Grubość podbudowy
Grubość podbudowy  nie może różnic się od grubości projektowanej o więcej niż:  - dla podbudowy zasadniczej ± 1 cm.

6.4.  Wymagania  dotyczące  cech  geometrycznych  podbudowy   z  chudego betonu
6.4.1. Częstotliwość oraz zakres badań i pomiarów
Częstotliwość oraz zakres badań i pomiarów podaje tablica 6.
Tablica 6. Częstotliwość oraz zakres badań i pomiarów  wykonanej podbudowy z chudego betonu

Lp.	Wyszczególnienie badań i

pomiarów	Minimalna częstotliwość

badań i pomiarów	
1	Szerokość podbudowy	10 razy na 1 km	
2	
Równość podłużna	w   sposób 	ciągły   planografe
albo  co  20  m łatą na każdym pasie ruchu	
3	Równość poprzeczna	10 razy na 1 km	
4	Spadki poprzeczne*)	3810 razy na 1 km	

7
. O B M I

AR ROBÓT
7.1. Ogólne  zasady obmiaru robot.
Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST-OO.OO.OO "Wymagania ogólne" pkt 7.
7.2. Jednostka obmiarowa.
Jednostką obmiarową jest m2    (metr kwadratowy) wykonanej podbudowy z chudego betonu.

8. ODBIÓR ROBÓT
Ogólne zasady odbioru robót podano w ST-OO.OO.OO "Wymagania ogólne" pkt 8.
Roboty   uznaje  się  za  zgodne  z  dokumentacją  projektową,  ST  i  wymaganiami  Inżyniera, jeżeli  wszystkie   pomiary   i  badania   z  zachowaniem   tolerancji   wg   pkt   6   dały   wyniki pozytywne.

9. PODSTAWA PŁATNOŚCI
9.1.  Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności
Ogólne ustalenia  dotyczące  podstawy  płatności  podano  w  ST-OO.OO.OO "Wymagania ogólne"  pkt 9.

9.2.  Cena jednostki obmiarowej
Cena wykonania 1 m2    podbudowy z chudego betonu obejmuje:
- prace pomiarowe  i roboty przygotowawcze,
- oznakowanie  robót,
- dostarczenie  materiałów, wyprodukowanie mieszanki  i jej transport na miejsce wbudowania, dostarczenie, ustawienie, rozebranie i odwiezienie prowadnic oraz innych materiałów i urządzeń  pomocniczych,
-   rozłożenie   i  zagęszczenie mieszanki,
- ewentualne nacinani
szczelin,
- 	pielęgnacja 		wykonanej warstwy - przeprowadzenie pomiarów 	i 		badan laboratoryjnych,
wymaganych  w   specyfikacji technicznej.

10. PRZEPISY ZWIĄZANE
10.1. Normy
1. PN-B-04300 Cement. Metody badań. Oznaczenie cech fizycznych.
2. PN-B-04481 Grunty budowlane. Badania laboratoryjne.
3. PN-B-06250 Beton zwykły
4. PN-B-06714-12 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie zawartości zanieczyszczeń obcych.
5. PN-B-06714-13 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczenia zawartości pyłów mineralnych.
6. PN-B-06714-15 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie składu ziarnowego.
7. PN-B-06714-16 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie kształtu ziarn.
8. PN-B-07614-18 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie nasiąkliwości.
9. PN-B-06714-19 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie mrozoodporności metoda bezpośrednią
10. PN-B-06714-26 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie zawartości zanieczyszczeń organicznych.
11. PN-B-06714-28 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie zawartości siarki metodą bromową.
12. PN-B-06714-37 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie rozpadu krzemianowego.
13. PN-B-06714-39 Kruszywa mineralne. Badania. Oznaczanie rozpadu żelazowego.
14. PN-B-11111 Kruszywa mineralne. Kruszywa naturalne do nawierzchni drogowych , żwir i mieszanka.

39

15. PN-B-11112 Kruszywa mineralne. Kruszywa łamane do nawierzchni drogowych.
16. PN-B-11113 Kruszywa mineralne. Kruszywa naturalne do nawierzchni drogowych, piasek.
17. PN-B-19701 Cement powszechnego użytku. Skład, wymagania i ocena zgodności.
18. PN-B-23004 Kruszywa mineralne. Kruszywa sztuczne. Kruszywa z żużla wielkopiecowego kawałkowego.
19. PN-B-32250 Materiały budowlane. Woda do betonów i zapraw
20. PN-C-96170 Przetwory naftowe. Asfalty drogowe.
21. PN-P-01715 Włókniny. Zestawienie wskaźników technologicznych i użytkowych oraz metod badań.
22. PN-S-96013 Drogi samochodowe. Podbudowa z chudego betonu. Wymagania i badania.
23. PN-S-96014 Drogi samochodowe i lotniskowe. Podbudowa z betonu cementowego pod nawierzchnię
Ulepszoną. Wymagania i badania.
24. BN-88/6731-08 Cement. Transport przechowywanie.
25. BN-68/8931-04 Drogi samochodowe. Pomiar równości nawierzchni planografemi łatą.

40

SZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.O5.OO.OO BETONOWE OBRZEŻA CHODNIKOWE

1.WSTĘP
1.1   Przedmiotem   niniejszej   Szczegółowej   Specyfikacji   Technicznej   są  wymagania techniczne  z  wiązane  z  wykonywaniem   i  odbiorem  robót  związanych  z  ustawieniem obrzeży betonowych.
1.2. Zakres stosowania SST
Szczegółowa  specyfikacja  techniczna  jest   stosowana  jako   dokument   przetargowy   i kontraktowy przy zleceniu i realizacji robót wymienionych w punkcie 1.1
1.3. Zakres robót objętych SST
Ustalenia  zawarte w  niniejszej specyfikacji dotyczą  zasad prowadzenia  robót związanych z ustawieniem betonowego obrzeza chodnikowego.
1.4. Określenia podstawowe
1.4.1.    Obrzeża   chodnikowe   -   prefabrykowane   belki   betonowe   rozgraniczające jednostronnie lub dwustronnie  ciągi komunikacyjne  od terenów nie przeznaczonych do komunikacji.
1.4.2.  Pozostałe określenia podstawowe  są zgodne z obowiązującymi,  odpowiednimi polskimi normami definicjami podanymi w SST "Wymagania  ogólne" pkt 1.4.
1.5. Ogólne wymagania  dotyczące robót
Ogólne wymagania  dotyczące robót podano w SST "Wymagania  ogólne" pkt 1.5.

2. MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania  dotyczące materiałów
Ogólne wymagania  dotyczące materiałów,  ich pozyskiwania  i składowania podano w  SST "Wymagania ogólne" pkt 2.
2.2. Stosowane materiały
Materiałami stosowanymi są:
- obrzeża odpowiadające  wymaganiom  BN-80/6775-04/04[9] i BN-80/6775-03/01[8]
- żwir lub piasek do wykonania  ław,
- cement wg PN-B-19701 [7],
- piasek do zapraw wg PN-B-06711 [3].
2.3. Betonowe obrzeża chodnikowe - klasyfikacja
W zależności od przekroju poprzecznego rozróżnia się dwa rodzaje obrzeży:
obrzeże niskie - On, obrzeże wysokie - Ow.
W  zależności  od  dopuszczalnych  wielkości  i liczby  uszkodzeń  oraz  odchyłek  wymiarowych
obrzeża dzieli się na :
- gatunek 1 - G1,
- gatunek 2 - G2.

Przykład oznaczenia  betonowego obrzeża  chodnikowego niskiego (On) o wymiarach  6 x
20 x 75 cm gat. 1: obrzeże On -1/6/20/75 BN-80/6775-03/04 [9].
2.4.  Betonowe  obrzeża  chodnikowe  –  wymagania techniczne
2.4.1. Wymiary betonowych obrzeży chodnikowych

41

Rodzaj

obrzeża	Wymiary obrzeży, 	cm	
	1	b	h	r	
On	75

100	6

6	20

20	3

3	

Ow	75

90

100	8

8

8	30

24

30	3

3

3	

2.4.2. 	Dopuszczalne 	odchyłki 	wymiarów 	obrzeży podano  w  tablicy  Tablica  2.  Dopuszczalne  odchyłki
wymiarów obrzeży

Rodzaj

wymiaru	Dopuszczalna odchyłka, 	m	
	Gatunek 1	Gatunek2	
1	08	o 12	
b, 	h	03	03	

2.4.3. Dopuszczalne wady i uszkodzenia obrzeży.
Powierzchnie obrzeży  powinny być  bez rys, pęknięć i ubytków betonu, o fakturze z formy lub zatartej. Krawędzie elementów powinny być równe i proste.
Dopuszczalne  wady  oraz  uszkodzenia  powierzchni   i krawędzi  elementów  nie  powinny
przekraczać wartości podanych w tablicy 3.

Rodzaj wad i uszkodzeń	Dopuszczalna wielkość

wad i uszkodzeń	
	Gatunek 1	Gatunek 2	
Wklęsłość lub wypukłość powierzchni  i krawędzi

w mm	2	3	
Szczerby

i uszkodzenia	ograniczających powierzchnie

górne (ścieralne)	niedopuszczalne	
krawędzi i naroży	ograniczających   pozostałe powierzchnie:
liczba, max długość, mm, max
głębokość, mm, max	

2

20

6	

2

40

10	

2.4.4. Składowanie
Betonowe  obrzeża  chodnikowe  mogą  być  przechowywane  na  składowiskach  otwartych,

42

posegregowane według rodzajów i gatunków.
Betonowe  obrzeża  chodnikowe  należy  układać  z  zastosowaniem  podkładek  i  przekładek drewnianych o wymiarach co najmniej: grubość 2,5 cm, szerokość 5 cm, długość minimum
5 cm większa niż szerokość obrzeża.
2.4.5. Beton i jego składniki
Do produkcji obrzeży należy stosować beton według PN-B-06250 [2], klasy B
25 i B 30.
2.5. Materiały na ławę i do zaprawy
Żwir  do  wykonania  ławy powinien  odpowiadać  wymaganiom  PN-B-11111[5],  a  piasek  - wymaganiom PN-B-11113 [6].
Materiały   do  zaprawy  cementowo-piaskowej  powinny   odpowiadać   wymaganiom podanym w SST "Krawężniki betonowe" pkt 2.

3. SPRZĘT
3.1. Ogólne  wymagania dotyczące sprzętu
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 3.
3.2. Sprzęt do ustawiania obrzeży
Roboty  wykonuje  się ręcznie przy zastosowaniu drobnego sprzętu pomocniczego.

4. TRANSPORT
4.1. Ogólne  wymagania dotyczące transportu
Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 4.
4.2. Transport obrzeży betonowych
Betonowe obrzeża chodnikowe mogą być przewożone dowolnymi środkami transportu po osiągnięciu przez beton "'Wytrzymałości minimum 0,7 wytrzymałości projektowanej. Obrzeza powinny  być zabezpieczone przed przemieszczeniem się i uszkodzeniami w czasie transportu.
4.3. Transport pozostałych materiałów
Transport pozostałych materiałów podano w SST "Krawężniki betonowe".

5. WYKONANIE ROBÓT
5.1. Ogólne  zasady wykonania robót
Ogólne zasady wykonania robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 5.
5.2. Wykonanie  koryta
Koryto pod podsypkę (lawę) należy wykonywać  zgodnie z PN-B-06050 [I].
Wymiary  wykopu  powinny  odpowiadać   wymiarom  ławy  w  planie  z  uwzględnieniem  w szerokości dna wykopu ew. konstrukcji szalunku.
5.3. Podłoże lub podsypka (ławą)
Podłoże  pod  ustawienie  obrzeża  może  stanowić  rodzimy  grunt  piaszczysty  lub  podsypka (ławą) ze żwiru lub piasku, o  grubości warstwy  od 3 do 5 cm po zagęszczeniu. Podsypkę (ławy)  wykonuje    się   przez   zasypanie   koryta   żwirem   lub   piaskiem   i   zagęszczenie   z polewaniem wodą.
5.4. Ustawienie  betonowych obrzeży chodnikowych
Betonowe obrzeza chodnikowe należy ustawiać  na wykonanym podłożu w miejscu i ze  światłem  (odległością  górnej  powierzchni  obrzeża  od  ciągu  komunikacyjnego) zgodnym z ustaleniami dokumentacji projektowej.
Zewnętrzna 	ściana 	obrzeża 	powinna 	być 	obsypana 	piaskiem, 	żwirem 	lub miejscowym gruntem przepuszczalnym, starannie ubitym.
Spoiny nie powinny przekraczać szerokości  1 cm. Należy  wypełnić je piaskiem lub zaprawą
cementowopiaskową w stosunku 1:2. Spoiny przed zalaniem należy  oczyścić i zimną wodą. Spoiny muszą być wypełnione całkowicie na pełną głębokość.

43

6. KONTROLA JAKOŚCI
6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót
Ogólne zasady kontroli jakości robot podano w SST "Wymagania  ogólne" pkt 6.
6.2. Badania przed przystąpieniem do robót
Przed   przystąpieniem   do   robót  Wykonawca   powinien   wykonać   badania   materiałów przeznaczonych do ustawienia betonowych obrzeży chodnikowych i przedstawić wyniki tych badań Inżynierowi do akceptacji.
Sprawdzenie wyglądu  zewnętrznego należy przeprowadzić na podstawie  oględzin  elementu przez  pomiar   i  policzenie   uszkodzeń   występujących   na   powierzchniach  i  krawędziach elementu, zgodnie  z wymaganiami  tablicy 3. Pomiary długości i głębokości uszkodzeń należy wykonać za pomocą  przymiaru stalowego lub suwmiarki z dokładnością do 1 mm,  zgodnie z ustaleniami PN-B-I0021 [4].
Sprawdzenie kształtu  i wymiarów elementów należy przeprowadzić z dokładnością do 1 mm przy użyciu suwmiarki oraz przymiaru stalowego lub taśmy, zgodnie  z wymaganiami  tablicy 1 i  2.  Sprawdzenie  kątów  prostych  w  narożach  elementów  wykonuje  się  przez  przyłożenie kątownika do badanego naroża i zmierzenia odchyłek z dokładnością do 1 mm.
Badania  pozostałych  materiałów  powinny  obejmować  wszystkie  właściwości  określone w normach podanych dla odpowiednich materiałów wymienionych w pkt 2.
6.3. Badania w czasie robót
W czasie robót należy sprawdzać wykonanie:
a)  koryta pod podsypkę (ławę) - zgodnie z wymaganiami pkt 5.2,
b)  podłoża z rodzimego gruntu piaszczystego lub podsypki  (ławy) ze żwiru lub piasku
- zgodnie z wymaganiami  pkt 5.3,
c)  ustawienia  betonowego  obrzeża  chodnikowego  -  zgodnie  z  wymaganiami  pkt  5.4,  przy dopuszczalnych odchyleniach.
linii obrzeża w planie, które może wynosić 2 cm na każde 100 m długości obrzeża, niwelety  górnej  płaszczyzny  obrzeża,  które  może  wynosić  1ccm  na  każde  100  m długości obrzeża,
wypełnienia spoin, sprawdzane co 10 metrów, które powinno wykazywać całkowite wypełnienie badanej spoiny na pełną głębokość.
7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady obmiaru robót
Ogólne zasady obmiaru robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 7.
7.2. Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiarową jest m (metr) ustawionego betonowego obrzeża chodnikowego.

8. OBMIAR ROBÓT
8.1. Ogólne zasady odbioru robót
Ogólne zasady odbioru robót podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 8.
Roboty  uznaje się za wykonane zgodnie z dokumentacją projektową, SST  i wymaganiami Inżyniera, jeżeli wszystkie pomiary i badania z zachowaniem tolerancji wg pkt 6 dały wyniki pozytywne.
8.2. Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu
Odbiorowi robót zanikających i ulegających zakryciu podlegają:
wykonane koryto, wykonana podsypka.
9. PODSATWA PŁATNOŚCI
9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności
Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w SST "Wymagania ogólne" pkt 9.
9.2. Cena jednostki obmiarowej

44

Cena wykonania 1 m betonowego obrzeża chodnikowego obejmuje:
prace pomiarowe i roboty przygotowawcze, dostarczenie materiałów,
wykonanie koryta,
rozścielenie i ubicie podsypki, ustawienie obrzeża, wypełnienie spoin,
obsypanie zewnętrznej ściany obrzeża,
wykonanie badań i pomiarów wymaganych w specyfikacji technicznej.

10. PRZEPISY ZWIAZANE
Normy

1.   PB-B-06050 Roboty ziemne budowlane.
2.   PN-B-O6250 Beton zwykły
3.   PN-B-06711 Kruszywo mineralne. Piasek do betonów i zapraw.
4.   PN-B-10021 Prefabrykaty budowlane z betonu. Metody pomiaru cech geometrycznych.
5.   PN-B-11111 Kruszywo mineralne. Kruszywa naturalne do nawierzchni drogowych. Żwir i mieszanka.
6.   PN-B-11113 Kruszywo mineralne. Kruszywa naturalne do nawierzchni drogowych. Piasek.
7.   PN-B-19701 Cement. Cement powszechnego użytku. Skład, wymagania i ocena zgodności.
8.   PN-80/6775-03/01 Prefabrykaty budowlane z betonu. Elementy nawierzchni dróg, ulic, parkingów i torowisk tramwajowych. Wspólne wymagania i badania.
9.   BN-80/6775-03/04 Prefabrykaty budowlane z betonu. Elementy nawierzchni dróg, ulic, parkingów i torowisk tramwajowych. Krawężniki i obrzeża.

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

45

B.06.00.00 ZEWNĘTRZNE NAWIERZCHNIE SPORTOWE SYNTETYCZNE Z

POLIURETANU

1. Wstęp
1.1. Przedmiot SST
Przedmiotem  niniejszej  szczegółowej  specyfikacji  technicznej  są  wymagania   dotyczące wykonania i odbioru nawierzchni sportowych poliuretanowych nie prefabrykowanych.
1.2. Zakres stosowania SST
Szczegółowa   specyfikacja   techniczna 	jest 	stosowana 	jako   dokument   przetargowy   i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji robot wymienionych w pkt. 1.1.
1.3. Zakres robót objętych SST
Roboty, których  dotyczy specyfikacja, obejmują wszystkie  czynności umożliwiające i mające na celu wykonanie  nawierzchni w obiekcie przetargowym.
1.4. Określenia podstawowe
Określenia  podane   w  niniejszej  SST  SC\  zgodne   z  obowiązującymi  odpowiednimi normami.
1.5. Ogólne  wymagania dotyczące robót
Wykonawca   robót  jest   odpowiedzialny  za  jakość  ich   wykonania   oraz   za  zgodność   z dokumentacją projektową, SST i poleceniami Inspektora Nadzoru.

2. Materiały
2.1. Ogólne  wymagania dotyczące materiałów
Ogólne  wymagania dotyczące  materiałów, ich pozyskiwania  i składowania,  podano w ST "Wymagania ogólne".
2.2. Nawierzchnia poliuretanowa.
Projektant  zaprojektował  przykładową  nawierzchnię  syntetyczną  z  poliuretanu,  można jednak zastosować każdą inną posiadającą aktualną aprobatę techniczną oraz certyfikat dopuszczający do stosowania na boiska sportowe, spełniającą wymagania nie mniejsze od podanej  w  dokumentacji  projektowej.  Nawierzchnia  poliuretanowa  wykonywana  jest  na miejscu budowy (nie prefabrykowana) i składa się z 2 warstw: granulat gumowy połączony lepiszczem poliuretanowym o grubości II mm oraz natrysk z poliuretanu o grubości 2 mm. Podstawowym  parametrem   technicznym   poliuretanu   jest   jego   grubość   oraz   metoda produkcji- 	nie 	prefabrykowany. 	Zaproponowany 	przez 	Wykonawcy 	materiał 	do wbudowania  musi   uzyskać   akceptację   Inspektora   Nadzoru.   Musi   posiadać   aktualną aprobatę lub rekomendację ITB, atest PZH oraz certyfikat IAAF.
2.2.1. Parametry nawierzchni poliuretanowej na boisko wielofunkcyjne:
Nawierzchnia poliuretanowa paroprzepuszczalna gr. min. 13 mm, nie prefabrykowana, bezspoinowa, mata gumowa wykonywana  na miejscu instalacji przez maszyny + natrysk strukturalny  z   poliuretanu   na   podbudowie   z   betonu   jamistego   o 	następujących
parametrach:

46

Poz.	
Określenie parametru, jednostka	
Wartość wymagania	
1	Grubość  całkowita	13mm	
2	Przepuszczalność dla wody	Tak	

3	Konstrukcja nawierzchni: baza z granulatu gumowego z  lepiszczem poliuretanowym  gr.11mm;
Strukturalne powleczenie  natryskowe z barwionego
poliuretanu  z granulatem gumowym  0 gr. 2mm.	

-	
4	Wytrzymałość na rozciąganie (MPa)	≥0,70	
5	Wydłużenie względne przy zerwaniu (%)	≥50	
6	Wytrzymałość na rozdzieranie (N)	≥100	
7	Ścieralność  (mm)	≤0,09	
8	Zmiana   wymiar6w   w   temp.   600C	≤0,02	
9	Twardość  według metodą  Shore'a  (Sh.A)	≥60	

10	Przyczepność  do podkładu:(MPa)
- betonowego
- asfaltobetonowego
- 	z 	mieszaniny 	kruszywa   granulatu
gumowego i spoiwa  PU	

≥0,6
≥0,5

≥0,5	

11	W sp6lczynnik tarcia kinetycznego powierzchni:
- w stanie  suchym
- w stanie  mokrym	≥0,35

≥0,30	

12	Odporność na uderzenie:
- powierzchnia odcisku kulki,  (mm2)
- stan powierzchni po badaniu	≤700

Bez zmian	

13	Odporność na działanie  zmiennych cykli hydrotechnicznych oceniona:
- przyrostem  masy,  (%)

- zmiana. wyglądu zewnętrznego	

≤0,70

Bez zmian	

14	

Wygląd  zewnętrzny  nawierzchni	
Nawierzchnia o jednorodnej strukturze i barwie, mieszanina granulatu
EPDM  i spoiwa  PU	

15	Mrozoodporność oceniona:
- przyrostem  masy,  (%)
- zmiana. wyglądu zewnętrznego	≤ 0,80 bez zmian	

16	Odporność na starzenie w warunkach sztucznych, oceniona zmiana. barwy po naświetleniu,
(nr skali szarej)	5
bez zmian	
17	Masa  powierzchniowa nawierzchni 	(kg/m2)	12,0 ± 0,5	

47

3. 	Sprzęt
Wykonawca jest zobowiązany do używania jedynie takiego sprzętu,  który  me spowoduje niekorzystnego wpływu  na jakość wykonywanych robót. Sprzęt  używany do robót powinien być  zgodny   z  oferta.   Wykonawcy,  powinien  odpowiadać   pod  względem  typów   i  ilości wskazaniom   zawartym  w  SST   lub  projekcie  organizacji  robót,  zaakceptowanym  przez Inspektora  Nadzoru. W  przypadku  braku  ustaleń  w  takich  dokumentach sprzęt  powinien być  uzgodniony  i  zaakceptowany przez  Inspektora Nadzoru.   Liczba   i  wydajność  sprzętu  będą, 	gwarantować 	przeprowadzenie	robot, 	zgodnie 	z	zasadami 	określonymi 	w Dokumentacji  projektowej,   ST   i   w   terminie   przewidzianym   umową.    Sprzęt   będący  własnością,   wykonawcy lub  wynajęty  do  wykonania  robot  ma  być  utrzymany   w  dobrym stanie  technicznym i gotowości do pracy.  Będzie  on zgodny  z normami  ochrony  środowiska i przepisami  dotyczącymi jego  użytkowania.  Wykonawca dostarczy  Inspektorowi Nadzoru  kopie  dokumentów potwierdzających dopuszczenie  sprzętu do użytkowania, tam gdzie  jest to  wymagane  przepisami. Jeżeli  dokumentacja projektowa lub ST  przewidują,  możliwość wariantowego   użycia   sprzętu    przy   wykonywanych  robotach.  Wykonawca  powiadomi  Inspektora  Nadzoru   o  swoim  zamiarze  wyboru i  uzyska  jego   akceptacje przed  użyciem sprzętu. Jakikolwiek sprzęt,  maszyny,  urządzenia i narzędzia nie  gwarantujące zachowania warunków umowy, zostaną  przez Inspektora Nadzoru zdyskwalifikowane i nie dopuszczone do robót.

4.Transport

Wykonawca jest zobowiązany do stosowania jedynie takich  środków transportu, które  nie wpłyną   niekorzystnie   na   jakość 	wykonywanych   robót   i   właściwości   przewożonych materiałów.   Liczba   środków transportu  będzie   zapewniać   prowadzenie robót  zgodnie z zasadami  określonymi w dokumentacji projektowej, ST.  Przy ruchu  na drogach  publicznych pojazdy  będą,  spełniać  wymagania  dotyczące   przepisów  ruchu  drogowego w odniesieniu do dopuszczalnych obciążeń  na osie  i innych parametrów technicznych. Wykonawca będzie usuwać  na  bieżąco,   na   własny  koszt,   wszelkie   zanieczyszczenia spowodowane   jego pojazdami na drogach publicznych oraz dojazdach  na teren budowy.

5.Wykonanie robót

Wykonawca jest  odpowiedzialny za  prowadzenie robót  zgodnie  z umowa, oraz  za  jakość zastosowanych  materiałów   i  wykonywanych  robót,   za  ich   zgodność   z  dokumentacją, projektowi wymaganiami  ST  oraz  projektu organizacji  robót,  oraz  poleceniami  Inspektora Nadzoru. 	Wykonawca 	ponosi 	 odpowiedzialność 	za 	dokładne 	wytyczenie 	w 	planie wszystkich 	   elementów 		robot 	zgodnie 	z 	wymiarami 	określonymi 	w 	dokumentacji projektowej lub przekazanymi na piśmie przez Inspektora Nadzoru.
Następstwa   jakiegokolwiek  błędu  spowodowanego  przez   Wykonawcy  w  wytyczeniu   i wyznaczeniu  robót   zostaną jeśli  wymagać  będzie   tego  Inspektor  Nadzoru, poprawione przez Wykonawcy na własny koszt.
Sprawdzenie 	wytyczenia 	przez 	Inspektora 	Nadzoru	nie 	zwalnia 	Wykonawcy 	od odpowiedzialności za ich dokładność.
Przepuszczalny  podkład   elastyczny   pod   nawierzchnię   poliuretanowa,  (o  ile   jest przewidziany w projekcie budowlanym) :
Warstwa   elastyczna   wykonywana  jest   na   placu   budowy   z  dostarczonych  wcześniej materiałów:  granulatu  gumowego SBR  o frakcji  1-4mm, żwirku  kwarcytowego płukanego o frakcji  3-5mm  oraz  lepiszcza poliuretanowego. Materiały  dostarczane są, w opakowaniach zbiorczych:  worki typu  "big  bag" o ładowności  1OOO  kg  dla granulatu  gumowego,  worki foliowe  25-30kg dla  żwirku  kwarcytowego oraz  beczki stalowe  o  ładowności  210  kg  dla
lepiszcza poliuretanowego. Z  materiałów tych wykonuje się mieszankę w mikserze  obrotowym  i

48

dostarcza do maszyny układającej na przygotowanej podbudowie z kruszywa kamiennego. Specjalistyczna układarka do maty elastycznej posiada regulację grubości układanej warstwy,  która powinna wynosić
35mm. Czas wiązania lepiszcza poliuretanowego i utwardzania całej warstwy elastycznej wynosi  12-24 godzin w zależności od temperatury otoczenia (minimum +10°).
Nawierzchnia poliuretanowa:
Wykonanie nawierzchni poliuretanowej rozpoczyna się od przygotowania mieszanki z granulatu gumowego SBR o frakcji 1-3mm i lepiszcza poliuretanowego w mikserze, po wymieszaniu masa transportowana jest do układarki i aplikowana na podłoże w postaci maty o grubości ok. 11mm  przy pomocy specjalistycznej układarki do mat poliuretanowych. Po utwardzeniu maty z granulatu gumowego (12-24 godzin w zależności od temperatury powietrza) należy wykonać warstwę strukturalną z mieszanki granulatu barwnego EPDM o frakcji 0,5-1,5mm, pyłu EPDM oraz barwnego lepiszcza poliuretanowego.
Warstwę strukturalną wykonuje się metodą natrysku wysokociśnieniowego przy pomocy specjalistycznego urządzenia, np. SMG Structur Matic. Po utwardzeniu warstwy natrysku strukturalnego można przystąpić do malowania linii segregacyjnych przy użyciu pistoletu malarskiego z agregatem ciśnieniowym na sprężone powietrze, szablonu oraz systemowej farby do malowania linii.

6. Kontrola jakości
6.1. Wymagana jakość materiałów powinna być potwierdzona przez producenta przez  zaświadczenie o jakości lub znakiem kontroli jakości zamieszczonym na opakowaniu lub innym równorzędnym dokumentem.
6.2. Nie dopuszcza się stosowania do robot materiałów, których właściwości nie odpowiadają wymaganiom
technicznym. Nie należy stosować również materiałów przeterminowanych (po okresie gwarancyjnym).
6.3.  Należy  przeprowadzić  kontrolę  dotrzymania  warunków  ogólnych  wykonania  robot   (cieplnych, wilgotnościowych).
6.4. Sprawdzić prawidłowość wykonania podkładu (tolerancja nierówności podłoża: do 5 mm mierzona na 3 metrach długości).
6.5. Nawierzchnię można użytkować po 72 godzinach od przyklejenia.

7. Obmiar robót
Jednostką obmiarową robót jest m2. Ilość robót określa się na podstawie projektu z uwzględnieniem zmian zaaprobowanych przez Inspektora Nadzoru i sprawdzonych w naturze.
                  
8. Odbiór robót
Roboty podlegają odbiorowi wg. zasad podanych poniżej.
8.1.  Odbiór  materiałów  i  robót  powinien  obejmować  zgodności  z  dokumentacją  projektową   oraz sprawdzenie właściwości technicznych tych materiałów z wystawionymi atestami wytwórcy. W przypadku
zastrzeżeń  co  do  zgodności  materiału  z  zaświadczeniem  o  jakości  wystawionym  przez  producenta  –
powinien być on zbadany laboratoryjnie.
8.2. Nie dopuszcza się stosowania do robót materiałów, których właściwości nie odpowiadają wymaganiom technicznym.
Nie należy stosować również materiałów przeterminowanych (po okresie gwarancyjnym).
8.3. Wyniki odbiorów materiałów i wyrobów powinny być każdorazowo wpisywane do dziennika budowy.
8.4. Odbiór powinien obejmować:
– sprawdzenie wyglądu zewnętrznego; badanie należy wykonać przez ocenę wzrokową,
– sprawdzenie prawidłowości ukształtowania powierzchni; badanie należy wykonać przez ocenę wzrokową,
– sprawdzenie prawidłowości wykonania styków materiałów: badania prostoliniowości należy wykonać za pomocą naciągniętego drutu i pomiaru odchyleń z dokładnością 1 mm, a szerokości spoin – za pomocą
szczelinomierza lub suwmiarki.
–  sprawdzenie prawidłowości wykonania obrzeży trawnikowych; badanie należy wykonać przez  ocenę
wzrokową.
8.5. Roboty podlegają następującym etapom odbioru:
• odbiorowi częściowemu,
• odbiorowi ostatecznemu,
• odbiorowi pogwarancyjnemu.
Badania i pomiary do odbioru robót zanikających przeprowadza Wykonawca na próbkach  pobranych w obecności Inspektora Nadzoru w miejscach przez niego wskazanych. Odbiór częściowy polega na ocenie
ilości i jakości wykonanej części robót wraz z ustaleniem należnego wynagrodzenia.
Odbiór ostateczny polega na finalnej ocenie rzeczywistego wykonania robót w odniesieniu do ilości i jakości i wartości.

49

Odbioru ostatecznego robót dokona komisja wyznaczona przez Zamawiającego w obecności
Inspektora Nadzoru i Wykonawcy.
Podstawowym dokumentem do dokonania ostatecznego odbioru robót jest protokół ostatecznego odbioru robót sporządzony wg wzoru ustalonego przez Zamawiającego.
Do odbioru ostatecznego Wykonawca jest zobowiązany przygotować następujące dokumenty:
-   dokumentację  projektową  podstawową  z  naniesionymi  zmianami  oraz  dodatkową  jeśli   została sporządzona w trakcie realizacji umowy,
- dziennik budowy,
- deklaracje zgodności oraz certyfikaty zgodności wbudowanych materiałów,
- wyniki badań i oznaczeń laboratoryjnych,
- oświadczenie kierownika budowy: o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy oraz o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektami budowlanymi warunkami,
- pozwolenia na budowę,
- przepisami i obowiązującymi PN.
Wszystkie zarządzone przez komisje roboty poprawkowe lub uzupełniające będą zestawione wg  wzoru ustalonego przez Zamawiającego.
Termin wykonania robót poprawkowych i robót uzupełniających wyznaczy komisja.

9. Podstawa płatności
Płaci się za ustaloną ilość m2 powierzchni ułożonej nawierzchni wg ceny jednostkowej, która  obejmuje dostarczenie  materiałów  i  sprzętu,  wbudowanie  warstwy  podkładowej  oraz  wbudowanie  nawierzchni poliuretanowej, oczyszczenie stanowiska pracy.
Cena wykonania 1 m2 nawierzchni obejmuje:
1. prace pomiarowe i roboty przygotowawcze,
2. oznakowanie robót,
3. zakup i dostarczenie materiałów,
4. rozłożenie taśm montażowych,
5. przygotowanie i ułożenie warstwy podkładowej,
6. przygotowanie i ułożenie warstwy strukturalnej,
7. malowanie linii segregacyjnych,
8. przeprowadzenie pomiarów i badań laboratoryjnych, wymaganych w specyfikacji technicznej.
10. Przepisy związane
Aprobata techniczna (aktualna) lub rekomendacja ITB Karta techniczna producenta
Atest PZH

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.07.00.00 NAWIERZCHNIA Z KOSTKI BRUKOWEJ BETONOWEJ

1. WSTĘP

50

1.1. Przedmiot Szczegółowej Specyfikacji Technicznej
Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (SST) są wymagania dotyczące wykonania i odbioru robot związanych z wykonywaniem nawierzchni z kostki brukowej betonowej na placach, drogach i chodnikach.
1.2. Zakres stosowania Specyfikacji Technicznej
Specyfikacje Techniczne (SST) są stosowane jako Dokument Przetargowy i Kontraktowy przy  zlecaniu i realizacji Robot wymienionych w p.1.1.
1.3. Zakres robot objętych SST
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji dotyczą zasad prowadzenia robot związanych z wykonywaniem nawierzchni z kostki brukowej betonowej.
Betonowa kostka brukowa stosowana jest do układania nawierzchni:
• dróg i ulic lokalnego znaczenia,
• parkingów, placów, wjazdów do bram i garaży,
• chodników, placów zabaw, ścieżek ogrodowych i rowerowych.
1.4. Określenia podstawowe
1.4.1. Betonowa kostka brukowa - kształtka wytwarzana z betonu metodą wibroprasowania.
Produkowana jest jako kształtka jednowarstwowa lub w dwóch warstwach połączonych ze sobą trwale w fazie produkcji.
1.4.2. Pozostałe określenia podstawowe są zgodne z obowiązującymi, odpowiednimi polskimi normami i z definicjami podanymi w ST „Wymagania ogólne” pkt 1.4.
1.5. Ogólne wymagania dotyczące robot
Ogólne wymagania dotyczące robot podano w ST-00.00.00 „Wymagania ogólne” pkt 1.5.

2. MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów
Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania, podano w SST-  „Wymagania ogólne” pkt 2.
2.2. Betonowa kostka brukowa - wymagania
2.2.1. Aprobata techniczna
Warunkiem  dopuszczenia  do  stosowania  betonowej  kostki  brukowej  w  budownictwie  drogowym  jest posiadanie aprobaty technicznej.
2.2.2. Wygląd zewnętrzny
Struktura wyrobu powinna być zwarta, bez rys, pęknięć, plam i ubytków.
Powierzchnia górna kostek powinna być równa i szorstka, a krawędzie kostek równe i proste, wklęśnięcia nie powinny przekraczać:
• 2 mm, dla kostek o grubości ≤ 80 mm,60
• 3 mm, dla kostek o grubości > 80 mm.
2.2.3. Kształt, wymiary i kolor kostki brukowej
• Kształt i wzór kostki podlega akceptacji Inżyniera.
• Grubość kostki 60 mm.
• Kolorystka: czerwona, 
 Tolerancje wymiarowe wynoszą:
• na długości ± 3 mm,
• na szerokości ± 3 mm,
• na grubości ± 5 mm.
2.2.4. Wytrzymałość na ściskanie
Wytrzymałość na ściskanie po 28 dniach (średnio z 6-ciu kostek) nie powinna być mniejsza niż 60 MPa. Dopuszczalna najniższa wytrzymałość pojedynczej kostki nie powinna być mniejsza niż 50 MPa (w ocenie statystycznej z co najmniej 10 kostek).
2.2.5. Nasiąkliwość
Nasiąkliwość kostek betonowych powinna odpowiadać wymaganiom normy PN-B-06250 [2] i wynosić nie więcej niż 5%.
2.2.6. Odporność na działanie mrozu
Odporność kostek betonowych na działanie mrozu powinna być badana zgodnie z wymaganiami  PN-B-
06250 [2].
Odporność na działanie mrozu po 50 cyklach zamrażania i odmrażania próbek jest wystarczająca, jeżeli:
• próbka nie wykazuje pęknięć,
• strata masy nie przekracza 5%,
• obniżenie wytrzymałości na ściskanie w stosunku do wytrzymałości próbek nie zamrażanych  nie  jest większe niż 20%.

51

2.2.7. Ścieralność
Ścieralność kostek betonowych określona na tarczy Boehmego wg PN-B-04111 [1] powinna  wynosić  nie więcej niż 4 mm.
2.3. Materiały do produkcji betonowych kostek brukowych
2.3.1. Cement
Do produkcji kostki brukowej należy stosować cement portlandzki, bez dodatków, klasy nie  niższej  niż
„32,5”. Zaleca się stosowanie cementu o jasnym kolorze. Cement powinien odpowiadać wymaganiom PN-B-
19701 [4].
2.3.2. Kruszywo
Należy stosować kruszywa mineralne odpowiadające wymaganiom PN-B-06712 [3].
Uziarnienie kruszywa powinno być ustalone w recepcie laboratoryjnej mieszanki betonowej, przy założonych parametrach wymaganych dla produkowanego wyrobu.
2.3.3. Woda
Właściwości i kontrola wody stosowanej do produkcji betonowych kostek brukowych powinny odpowiadać
wymaganiom wg PN-B-32250 [5].
2.3.4. Dodatki
Do produkcji kostek brukowych stosuje się dodatki w postaci plastyfikatorów i barwników,  zgodnie z receptą laboratoryjną.
Plastyfikatory  zapewniają  gotowym  wyrobom  większą  wytrzymałość,  mniejszą  nasiąkliwość  i  większą
odporność na niskie temperatury i działanie soli.
Stosowane barwniki powinny zapewnić kostce trwałe zabarwienie. Powinny to być barwniki nieorganiczne.

3. SPRZĘT
3.1. Ogólne wymagania dotyczące sprzętu
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w ST-00.00.00 „Wymagania ogólne” pkt 3.
3.2. Sprzęt do wykonania nawierzchni z kostki brukowej
Małe powierzchnie nawierzchni z kostki brukowej wykonuje się ręcznie. Jeśli powierzchnie są duże, a kostki brukowe mają jednolity kształt i kolor, można stosować mechaniczne urządzenia układające.  Urządzenie składa się z wózka i chwytaka sterowanego hydraulicznie, służącego do przenoszenia  z palety warstwy kostek na miejsce ich ułożenia. Urządzenie to, po skończonym układaniu kostek,  można wykorzystać do wymiatania piasku w szczeliny zamocowanymi do chwytaka  szczotkami.  Do zagęszczenia nawierzchni stosuje się wibratory płytowe z osłoną z tworzywa sztucznego. Do wyrównania podsypki z piasku można stosować mechaniczne urządzenie na rolkach, prowadzone liniami na szynie lub krawężnikach.

4. TRANSPORT
4.1. Ogólne wymagania dotyczące transportu
Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w ST „Wymagania ogólne” pkt 4.
4.2. Transport betonowych kostek brukowych
Uformowane  w  czasie  produkcji  kostki  betonowe  układane  są  warstwowo  na  palecie.  Po  uzyskaniu wytrzymałości betonu min. 0,7 R, kostki przewożone są na stanowisko, gdzie specjalne urządzenie pakuje je w folię i spina taśmą stalową, co gwarantuje transport samochodami w  nienaruszonym stanie. Kostki betonowe można również przewozić samochodami na paletach transportowych producenta.

5. WYKONANIE ROBÓT
5.1. Ogólne zasady wykonania robót
Ogólne zasady wykonania robót podano w ST-00.00.00 „Wymagania ogólne” pkt 5.
5.2. Podłoże
Podłoże gruntowe pod nawierzchnię powinno być przygotowane zgodnie z wymogami określonymi w ST
„Koryto wraz z profilowaniem i zagęszczeniem podłoża”.
5.3. Podbudowa
Rodzaj podbudowy przewidzianej do wykonania pod ułożenie nawierzchni z kostki brukowej powinien być
zgodny z dokumentacją projektową. Podbudowę stanowi:
- podsypka piaskowa
Podbudowa  powinna  być  przygotowana  zgodnie  z  wymaganiami  określonymi  w  specyfikacjach  dla odpowiedniego rodzaju podbudowy.
5.4. Obramowanie nawierzchni

52

Do  obramowania  nawierzchni  z  betonowych  kostek  brukowych  można  stosować  krawężniki  uliczne betonowe wg BN-80/6775-03/04 [6] lub inne typy krawężników zgodne z dokumentacją  projektową lub zaakceptowane przez Inżyniera.
5.5. Podsypka
Na podsypkę cementowo - piaskową i piaskową należy stosować piasek gruby, odpowiadający wymaganiom
PN-B- 06712 [3].
Podsypkę cementowo – piaskową 1:4 stanowi mieszanka cementu (1 część) i piasku (4 części). Należy ją
przygotować w mieszarkach mechanicznych.
Grubość podsypki po zagęszczeniu powinna zawierać się w granicach od 3 do 5 cm. Podsypka powinna być
zwilżona wodą, zagęszczona i wyprofilowana.
5.6. Układanie nawierzchni z betonowych kostek brukowych
Z uwagi na różnorodność kształtów i kolorów produkowanych kostek, możliwe jest ułożenie  dowolnego wzoru - wcześniej ustalonego w dokumentacji projektowej i zaakceptowanego przez Inspektora Nadzoru. Kostkę układa się na podsypce cementowo - piaskowej 1:4 (drogi ,place) lub piaskowej (chodniki) w taki sposób, aby szczeliny między kostkami wynosiły od 2 do 3 mm. Kostkę należy układać ok. 1,5 cm wyżej od projektowanej niwelety nawierzchni, gdyż w czasie wibrowania (ubijania) podsypka ulega zagęszczeniu.
Po ułożeniu kostki, szczeliny należy wypełnić piaskiem, a następnie zamieść powierzchnię ułożonych kostek przy użyciu szczotek ręcznych lub mechanicznych i przystąpić do ubijania nawierzchni.
Do ubijania ułożonej nawierzchni z kostek brukowych stosuje się wibratory płytowe z osłoną z tworzywa
sztucznego dla ochrony kostek przed uszkodzeniem i zabrudzeniem. Wibrowanie należy  prowadzić  od krawędzi powierzchni ubijanej w kierunku środka i jednocześnie w kierunku poprzecznym kształtek.
Do  zagęszczania  nawierzchni  z  betonowych  kostek  brukowych  nie  wolno  używać  walca.  Po  ubiciu nawierzchni należy uzupełnić szczeliny piaskiem i zamieść nawierzchnię. Nawierzchnia z wypełnieniem spoin
piaskiem nie wymaga pielęgnacji - może być zaraz oddana do ruchu.

6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT
6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót
Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w ST „Wymagania ogólne” pkt 6.
6.2. Badania przed przystąpieniem do robót
Przed przystąpieniem do robót, Wykonawca powinien sprawdzić, czy producent kostek brukowych posiada atest wyrobu wg pkt 2.2.1 niniejszej ST.
Niezależnie od posiadanego atestu, Wykonawca powinien żądać od producenta wyników bieżących badań
wyrobu na ściskanie. Zaleca się, aby do badania wytrzymałości na ściskanie pobierać 6 próbek  (kostek)
dziennie (przy produkcji dziennej ok. 600 m2 powierzchni kostek ułożonych w nawierzchni).
Poza tym, przed przystąpieniem do robót Wykonawca sprawdza wyrób w zakresie wymagań podanych w pkt 2.2.2 i 2.2.3 i wyniki badań przedstawia Inżynierowi do akceptacji.
6.3. Badania w czasie robót
6.3.1. Sprawdzenie podłoża i podbudowy
Sprawdzenie podłoża i podbudowy polega na stwierdzeniu ich zgodności z dokumentacją  projektową i odpowiednimi ST.
6.3.2. Sprawdzenie podsypki
Sprawdzenie podsypki w zakresie grubości i wymaganych spadków poprzecznych i podłużnych polega na stwierdzeniu zgodności z dokumentacją projektową oraz pkt 5.5 niniejszej ST.
6.3.3. Sprawdzenie wykonania nawierzchni
Sprawdzenie prawidłowości wykonania nawierzchni z betonowych kostek brukowych polega na stwierdzeniu zgodności wykonania z dokumentacją projektową oraz wymaganiami wg pkt 5.6 niniejszej SST:
- pomierzenie szerokości spoin,
- sprawdzenie prawidłowości ubijania (wibrowania),
- sprawdzenie prawidłowości wypełnienia spoin,
- sprawdzenie, czy przyjęty deseń (wzór) i kolor nawierzchni jest zachowany.
6.4. Sprawdzenie cech geometrycznych nawierzchni
6.4.1. Nierówności podłużne
Nierówności podłużne nawierzchni mierzone łatą lub planografem zgodnie z normą BN-68/8931-04 [8] nie powinny przekraczać 0,8 cm.
6.4.2. Spadki poprzeczne
Spadki poprzeczne nawierzchni powinny być zgodne z dokumentacją projektową z tolerancją ± 0,5%.
6.4.3. Niweleta nawierzchni
Różnice pomiędzy rzędnymi wykonanej nawierzchni i rzędnymi projektowanymi nie powinny przekraczać ±1 cm.

53

6.4.4. Szerokość nawierzchni
Szerokość nawierzchni nie może różnić się od szerokości projektowanej o więcej niż ±5 cm.
6.4.5. Grubość podsypki
Dopuszczalne odchyłki od projektowanej grubości podsypki nie powinny przekraczać ± 1,0 cm.
6.5. Częstotliwość pomiarów
Częstotliwość pomiarów dla cech geometrycznych nawierzchni z kostki brukowej, wymienionych w pkt 6.4 powinna być dostosowana do powierzchni wykonanych robot. Zaleca się, aby pomiary cech geometrycznych
wymienionych w pkt 6.4 były przeprowadzone nie rzadziej niż 2 razy na 100 m2 nawierzchni i w punktach
charakterystycznych dla niwelety lub przekroju poprzecznego oraz wszędzie tam, gdzie poleci Inżynier.

7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady obmiaru robót
Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST „Wymagania ogólne” pkt 7.
7.2. Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiarową jest m2 (metr kwadratowy) wykonanej nawierzchni z betonowej kostki brukowej.

8. ODBIÓR ROBÓT
8.1. Ogólne zasady odbioru robót
Ogólne zasady odbioru robót podano w ST „Wymagania ogólne” pkt 8.
Roboty uznaje się za wykonane zgodnie z dokumentacją projektową, SST i wymaganiami  Inspektora
Nadzoru, jeżeli wszystkie pomiary i badania z zachowaniem tolerancji według pkt 6 dały wyniki pozytywne.

9. PODSTAWA PŁATNOŚCI
9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności
Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w ST „Wymagania ogólne” pkt 9.
9.2. Cena jednostki obmiarowej
Cena wykonania 1 m2 nawierzchni z kostki brukowej betonowej obejmuje:
- prace pomiarowe i roboty przygotowawcze,
- oznakowanie robót,
- przygotowanie podłoża,
- dostarczenie materiałów,
- wykonanie podsypki,
- ułożenie i ubicie kostki,
- wypełnienie spoin,
- przeprowadzenie badań i pomiarów wymaganych w specyfikacji technicznej.

10. PRZEPISY ZWIĄZANE
Normy
1. PN-B-04111 Materiały kamienne. Oznaczenie ścieralności na tarczy Boehmego
2. PN-B-06250 Beton zwykły
3. PN-B-06712 Kruszywa mineralne do betonu zwykłego
4. PN-B-19701 Cement. Cement powszechnego użytku. Skład, wymagania i ocena zgodności
5. PN-B-32250 Materiały budowlane. Woda do betonów i zapraw
6. BN-80/6775-03/04 Prefabrykaty budowlane z betonu. Elementy
nawierzchni dróg, ulic, parkingów i torowisk tramwajowych. Krawężniki i obrzeża
7. BN-68/8931-01 Drogi samochodowe. Oznaczenie wskaźnika piaskowego
8. BN-68/8931-04 Drogi samochodowe. Pomiar równości nawierzchni planografem i łatą.

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA

B.09.00.00 OGRODZENIE

1. WSTĘP
1.1. Przedmiot ST

54

Przedmiotem  niniejszej  Specyfikacji  Technicznej  są  wymagania  dotyczące  wykonania  i  odbioru  robót związanych z wykonywaniem i montażem ogrodzenia.
1.2. Zakres stosowania ST
Specyfikacja Techniczna stanowi dokument przetargowy i kontraktowy przy zlecaniu i realizacji  robót wymienionych w punkcie 1.1.
1.3.Zakres robot objętych ST
Ustalenia zawarte w niniejszej specyfikacji dotyczą prowadzenia robót przy wykonaniu ogrodzenia  o wysokości 3,0 m i obejmują:
- wykonanie fundamentów B 15,
- zbrojenie fundamentów,
- wykonanie ogrodzenia z siatki metalowej,
- montaż słupków ocynkowanych,
- montaż słupków podporowych,
1.3.1. Zakres stosowania ogrodzeń
Ogrodzenie boiska jest środkiem zabezpieczającym drogę przed zakłóceniami ruchu, które mogą powstać
na skutek wtargnięcia z bezpośredniego jej otoczenia – ludzi, szczególnie dzieci i młodzieży grających w piłkę.
1.4. Określenia podstawowe
1.4.1. Ogrodzenie - przegroda fizyczna, chroniąca przed przedostawaniem się na jezdnię  niepożądanych intruzów spoza pasa drogowego, tj. ludzi, zwierząt i pojazdów, mogących niebezpiecznie zakłócić ruch na drodze.
1.4.2. Siatka metalowa - siatka wykonana z drutu o różnym sposobie jego splotu (płóciennym, skośnym),
pleciona  z  płaskich  i  okrągłych  spirali,  zgrzewana,  skręcana  oraz  kombinowana  (harfowa,  pętlowa, półpętlowa), o rożnych wielkościach oczek.
1.4.3. Wysokość ogrodzenia - odległość między poziomem terenu, a najwyższym punktem ogrodzenia. W
przypadku lokalizacji ogrodzenia na stoku, wysokość tę określa się w odległości 0,5 m od osi ogrodzenia, w kierunku od drogi).
1.4.4. Pozostałe określenia podstawowe są zgodne z obowiązującymi, odpowiednimi polskimi normami i z
definicjami podanymi w ST „Wymagania ogólne” .
1.5. Ogólne wymagania dotyczące robót
1.5.1. Przepisy ogólne
Ogólne wymagania dotyczące robot podano w ST „Wymagania ogólne” .
1.5.2. Ogólne zasady wykonywania ogrodzeń
Ogrodzenie należy wykonać zgodnie z dokumentacją projektową lub ST.
1.5.3. Ogrodzenie powinno stanowić szczelną barierę na całej długości.

2. MATERIAŁY
2.1. Ogólne wymagania dotyczące materiałów
Ogólne wymagania dotyczące materiałów, ich pozyskiwania i składowania, podano w ST  „Wymagania ogólne” .
2.2. Rodzaje materiałów
Materiałami stosowanymi przy wykonaniu ogrodzeń, objętych niniejszą ST, są:
- siatka metalowa,
- słupki metalowe i elementy metalowe połączeniowe ocynkowane,
- materiały do wykonania fundamentów betonowych „na mokro”.
2.3. Wymagania dla materiałów
2.3.1. Siatka metalowa
System ogrodzeń składa się z siatki ogrodzeniowej o splocie ślimakowym z drutu średnicy 2,8mm,średnica oczek 50mm x 50mm. 
2.3.2. Słupki i elementy metalowe.
2.3.2.1.Wymiary i najważniejsze charakterystyki słupków
- Wysokość (m)  3,8 
- Średnica  (mm)50
  - Grubość profilu (mm) 3

2.3.2.2.Wymagania dla rur
Rury  powinny  odpowiadać  wymaganiom  PN-H-74219,  PN-H-74220  lub  innej  zaakceptowanej   przez
Inspektora Nadzoru.
Powierzchnia  zewnętrzna  i  wewnętrzna  rur  nie  powinna  wykazywać  wad  w  postaci  łusek,  pęknięć, zawalcowań i naderwań. Dopuszczalne są nieznaczne nierówności, pojedyncze rysy wynikające z procesu wytwarzania, mieszczące się w granicach dopuszczalnych odchyłek wymiarowych. Końce rur powinny być obcięte równo i prostopadle do osi rury. Pożądane jest, aby rury były dostarczane o:
- długościach dokładnych, zgodnych z zamówieniem; z dopuszczalną odchyłką + 10 mm,
- długościach wielokrotnych w stosunku do zamówionych długości dokładnych poniżej 3 m z naddatkiem 5 mm na każde cięcie i z dopuszczalną odchyłką dla całej długości wielokrotnej, jak dla długości dokładnych. Rury powinny być proste. Dopuszczalne miejscowe odchylenia od prostej nie powinny
przekraczać 1,5 mm na 1 m długości rury.
Rury powinny być wykonane ze stali w gatunkach dopuszczonych przez normy (np. R55, R65, 18G2A): PN- H-84023-07, PN-H-84018, PN-H-84019, PN-H-84030-02 lub inne normy.
Do ocynkowania rur stosuje się gatunek cynku Raf według PN-H-82200.
Rury  powinny  być  dostarczone  bez  opakowania  w  wiązkach  lub  luzem  względnie  w   opakowaniu uzgodnionym ze składającym zamówienie. Rury powinny być cechowane indywidualnie  (dotyczy średnic
31,8 mm i większych i grubości ścianek 3,2 mm i większych) lub na przywieszkach metalowych (dotyczy
średnic i grubości mniejszych). Cechowanie na rurze lub przywieszce powinno co najmniej obejmować:
znak wytwórcy, znak stali i numer wytopu.
2.3.2.3. Wymagania dla łączników metalowych do mocowania elementów ogrodzenia
Wszystkie drobne ocynkowane łączniki metalowe przewidziane do mocowania między sobą  elementów ogrodzenia jak klipsy, wieszaki, śruby, wkręty, nakrętki itp. powinny być czyste,  gładkie, bez pęknięć naderwań, rozwarstwień i wypukłych karbów.
Własności mechaniczne łączników powinny odpowiadać wymaganiom PN-M-82054,  PN-M-82054-03  lub innej uzgodnionej.
Do każdej partii dostawy, na żądanie składającego zamówienie, powinno być wystawione przez wytwórcę
zaświadczenie  zawierające  co  najmniej:  datę  wystawienia  zaświadczenia,  nazwę  i  adres  wytworni, oznaczenie wyrobu, liczbę dostarczonych sztuk, ew. masę partii, wyniki badań oraz  podpis i pieczęć
wytworni.
Dostawa  może  być  dostarczona  w  pudełkach  tekturowych,  pojemnikach  blaszanych  lub  paletach,  w zależności od wielkości i masy wyrobów.
Śruby, wkręty, nakrętki itp. powinny być przechowywane w pomieszczeniach suchych, z dala od materiałów działających korodująco i w warunkach zabezpieczających przez uszkodzeniem.
Minimalna grubość powłoki cynkowej powinna wynosić w warunkach użytkowania: a)
umiarkowanych 8 m, b) ciężkich – 12 m, zgodnie z określeniem agresywności korozyjnej środowisk według
PN-H-04651 .
2.3.2.4. Wymagania dla powłok metalizacyjnych cynkowych
W przypadku zastosowania powłoki metalizacyjnej cynkowej na konstrukcjach stalowych, powinna ona być
z cynku o czystości nie mniejszej niż 99,5% i odpowiadać wymaganiom BN-89/1076-02. Minimalna grubość powłoki  cynkowej  powinna  być  zgodna  z  wymaganiami  tablicy  15,  a  pomiar  tej  grubości  powinien odpowiadać zaleceniom PN-H-04623.
Tablica  15.  Minimalna  grubość  powłoki   metalizacyjnej  cynkowej  narażonej   na  działanie   korozji atmosferycznej, wg BN-89/1076-02

Agresywność korozyjna atmosfery
wg PN-H-04651 [9]	Minimalna grubość powłoki, m, przy wymaganej trwałości w latach	
	10	20	
Umiarkowana
Ciężka	120
160 M	160
200 M	
M - powłoka pokryta dwoma lub większą liczbą warstw powłoki malarskiej	

Powierzchnia powłoki powinna być jednorodna pod  względem ziarnistości. Nie  może  ona  wykazywać
widocznych wad, jak rysy, pęknięcia, pęcherze lub odstawanie powłoki od podłoża.

56

Dopuszczalne odchyłki wymiarów nie powinny przekraczać:
a) dla słupów
- długość +5; -10 mm,
- wymiary przekroju +3; - 3 mm,
- szerokość wpustu +3; 0 mm,
2.3.3. Materiały do wykonania fundamentów betonowych „na mokro”.
Deskowanie  powinno  zapewnić  sztywność  i  niezmienność  układu  oraz  bezpieczeństwo   konstrukcji. Deskowanie powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający łatwy jego montaż i  demontaż. Przed wypełnieniem mieszanką betonową, deskowanie powinno być sprawdzone, aby wykluczało wyciek zaprawy z mieszanki betonowej.
Klasa betonu, jeśli w dokumentacji projektowej lub ST nie określono inaczej, powinna być B 15 lub B 20 lub zgodna ze wskazaniami Inżyniera. Beton powinien odpowiadać wymaganiom PN-B-06250.
Składnikami betonu są: cement, kruszywo, woda i domieszki.
Cement stosowany do betonu powinien być cementem portlandzkim klasy 32,5 i spełniać wymagania PN-B-
19701. Transport i przechowywanie cementu powinny być zgodne z ustaleniami podanymi w BN-88/6731-
08 .
Kruszywo  do  betonu  (piasek,  żwir,  grys,  mieszanka  z  kruszywa  naturalnego  sortowanego,  kruszywo
łamane) powinno spełniać wymagania PN-B-06712.
Woda powinna być „odmiany 1” i spełniać wymagania PN-B-32250. Bez badań laboratoryjnych  można stosować wodę pitną.
Domieszki chemiczne do betonu powinny być stosowane jeśli przewidują to dokumentacja projektowa, SST
lub wskazania Inżyniera, przy czym w przypadku braku danych dotyczących rodzaju domieszek, ich dobór powinien być dokonany zgodnie z zaleceniami PN-B-06250. Domieszki powinny spełniać wymagania PN-B-
23010 Pręty zbrojenia mogą być stosowane jeśli przewiduje to dokumentacja projektowa, ST lub wskazania
Inżyniera. Pręty zbrojenia powinny odpowiadać PN-B-06251. Stal dostarczona na budowę  powinna  być zaopatrzona w zaświadczenie (atest) stwierdzające jej gatunek. Właściwości mechaniczne stali używanej do zbrojenia betonu powinny odpowiadać postanowieniom PN-B-03264.

3. SPRZĘT
3.1. Ogólne wymagania dotyczące sprzętu
Ogólne wymagania dotyczące sprzętu podano w ST „Wymagania ogólne”.
3.2. Sprzęt do wykonania ogrodzenia
Ustawienie ogrodzenia wykonuje się w zasadzie ręcznie, przy użyciu drobnego sprzętu pomocniczego, jak:
szpadle,  drągi  stalowe,  młotki,  obcęgi,  wyciągarki,  itp.  Przy  przewozie,  załadunku,   wyładunku  i wykonywaniu ogrodzenia  można stosować:  środki  transportu,  żurawie  samochodowe,  małe  betoniarki przewoźne do wykonywania fundamentów betonowych „na mokro”, przewoźne zbiorniki do wody, sprzęt spawalniczy, itp., pod warunkiem zaakceptowania przez Inspektora Nadzoru.

4. TRANSPORT
4.1. Ogólne wymagania dotyczące transportu
Ogólne wymagania dotyczące transportu podano w ST „Wymagania ogólne”.
4.2. Transport materiałów
Siatkę  metalową  należy  przewozić  środkami  transportu,  w  warunkach  zabezpieczających  ją   przed uszkodzeniami  mechanicznymi  i  wpływami  atmosferycznymi.  Panele  ogrodzeniowe  należy  przewozić powszechnie stosowanymi środkami transportu, w warunkach zabezpieczających ją  przed  uszkodzeniami mechanicznymi.
Rury stalowe na słupki przewozić można dowolnymi środkami transportu. W przypadku  załadowania na
środek transportu więcej niż jednej partii rur należy je zabezpieczyć przed pomieszaniem.
Kształtowniki można przewozić dowolnymi środkami transportu luzem lub w wiązkach. Wiązki  wiąże  się
drutem stalowym lub taśmą stalową w dwóch miejscach, w odległości około 500 mm od końców. Drut i taśma użyta do wiązania wiązek powinna być o takiej wytrzymałości na rozciąganie, która gwarantuje, że w czasie załadunku, transportu i wyładunku nie nastąpi zerwanie wiązania.
Wiązania nie należy używać jako zaczepy dla zawiesi, w przypadku przemieszczenia wyrobu. W przypadku
ładowania  na  środek  transportu  więcej  niż  jednej  partii  wyrobów,  należy  je  zabezpieczyć   przed pomieszaniem. Przy transporcie przedmiotów pometalizowanych zalecana jest ostrożność, ze  względu na podatność powłok na uszkodzenia mechaniczne występujące przy uderzeniach.
Śruby, wkręty, nakrętki itp. powinno się przewozić w warunkach zabezpieczających wyroby przed korozją i uszkodzeniami mechanicznymi. W przypadku stosowania do transportu palet,  opakowania  powinny być zabezpieczone przed przemieszczaniem się, np. za pomocą taśmy stalowej lub folii termokurczliwej.

57

5. WYKONYWANIE ROBÓT
5.1. Ogólne zasady wykonania robót
Ogólne zasady wykonania robót podano w ST „Wymagania ogólne”.
5.2. Zasady wykonania ogrodzeń
W zależności od wielkości robót, Wykonawca przedstawi do akceptacji Inspektora Nadzoru zakres  robót ogrodzeniowych wykonywanych bezpośrednio na placu budowy i na zapleczu.
Przed wykonaniem właściwych robót ogrodzeniowych należy wytyczyć trasę ogrodzenia w  terenie  na
podstawie dokumentacji projektowej, ST lub wskazań Inspektora Nadzoru.
Do podstawowych czynności objętych niniejszą ST, przy wznoszeniu ogrodzeń należą:
- wykonanie fundamentów betonowych pod słupki B 15,
- ustawienie słupków metalowych ocynkowanych,
- wykonanie właściwego ogrodzenia – montaż siatki ogrodzeniowej
5.3. Wykonanie dołów pod słupki
Jeśli dokumentacja projektowa, ST lub Inspektor Nadzoru nie podaje inaczej, to doły pod słupki powinny mieć wymiary w planie co najmniej o 20 cm większe od wymiarów słupka, a głębokość od 0,8 do 1,2 m.
Jeśli dokumentacja projektowa lub ST nie podaje inaczej, to najpierw należy wykonać doły pod  słupki
narożne, bramowe i na załamaniach ogrodzenia, a następnie dokonać podziału odcinków  prostych  na mniejsze odległości:
a) dla siatki po od 3 do 6 m, z tym, że przy wysokości siatki przekraczającej 2,2 m - po ok. 2 m,
Należy  dążyć,  aby  odległości  między  słupkami  pośrednimi  były  jednakowe  we  wszystkich  odcinkach ogrodzenia.
5.4. Wykonanie fundamentów betonowych pod słupki
Jeśli dokumentacja projektowa lub ST nie podaje inaczej, to słupki mogą być osadzone w betonie ułożonym w dołku albo oprawione w bloczki betonowe formowane na terenie budowy i  dostarczane do miejsca
budowy ogrodzenia.
Słupek należy wstawić w gotowy wykop i napełnić otwór mieszanką betonową odpowiadającą wymaganiom punktu 2.3.6. Do czasu stwardnienia betonu słupek należy podeprzeć.
Fundament betonowy wykonywany „na mokro”, w którym osadzono słupek, można  wykorzystywać  do dalszych prac (np. napinania siatki) co najmniej po 7 dniach od ustawienia  słupka w betonie, a jeśli
temperatura w czasie wykonywania fundamentu jest niższa od 10oC - po 14 dniach.
5.5. Ustawienie słupków
Słupki, bez względu na rodzaj i sposób osadzenia w gruncie, powinny stać pionowo w linii ogrodzenia, a ich wierzchołki powinny znajdować się na jednakowej wysokości. Słupki z rur powinny mieć zaspawany górny
otwór rury.
Słupki końcowe, narożne, bramowe oraz stojące na załamaniach ogrodzenia o kącie większym od  15˚ należy zabezpieczyć przed wychylaniem się ukośnymi słupkami wspierającymi, ustawiając je wzdłuż biegu ogrodzenia  pod  kątem  około  od  30  do  45˚.  Zamiast  ukośnych  słupków  wspierających,  można  przy ogrodzeniowych  słupkach  żelbetowych  zastosować,  za  zgodą  Inspektora  Nadzoru,  bloczki  oporowe (betonowe lub kamienne) osadzone w czasie ustawiania słupka w dole.
Słupki do siatki ogrodzeniowej powinny być przystosowane do umocowania na nich linek usztywniających przez posiadanie odpowiednich uszek lub otworów do zaczepów i haków metalowych.
Słupki końcowe, narożne i bramowe powinny być dodatkowo przystosowane do umocowania do nich siatki.

6. KONTROLA JAKOŚCI ROBÓT
6.1. Ogólne zasady kontroli jakości robót
Ogólne zasady kontroli jakości robót podano w ST „Wymagania ogólne”.
6.2. Badania przed przystąpieniem do robót
Przed przystąpieniem do robót Wykonawca powinien uzyskać od producentów zaświadczenie o  jakości (atesty) oraz wykonać badania materiałów przeznaczonych do wykonania robót i  przedstawić ich wyniki Inspektorowi Nadzoru w celu akceptacji materiałów, zgodnie z wymaganiami.
Do  materiałów,  których  producenci  są  zobowiązani  (przez  właściwe  normy  PN  i  BN)   dostarczyć
zaświadczenie o jakości (atesty) należą:
- siatki ogrodzeniowe,
- słupki ogrodzeniowe,

58

Do  materiałów,  których  badania  powinien  przeprowadzić  Wykonawca  należą  materiały  do  wykonania fundamentów betonowych „na mokro”. Uwzględniając nieskomplikowany charakter robot fundamentowych, na wniosek Wykonawcy, Inspektor Nadzoru może zwolnić go z potrzeby wykonania badań materiałów dla tych robót.
6.3. Badania w czasie wykonywania robót
6.3.1. Badania materiałowa w czasie wykonywania robót
Wszystkie materiały dostarczone na budowę z zaświadczeniem o jakości (atestem) producenta powinny być
sprawdzone w zakresie powierzchni wyrobu i jego wymiarów.
Częstotliwość badań i ocena ich wyników powinna być zgodna z zaleceniami tablicy 17.
Tablica 17. Częstotliwość badań przy sprawdzeniu powierzchni i wymiarów wyrobów dostarczonych przez producenta

Lp.	Rodzaj badania	Liczba badań	Opis badania	Ocena wyników
badań	
1.	Sprawdzenie powierzchni		Powierzchnię zbadać
nie uzbrojonym okiem. Do ew. sprawdzenia
Głębokości wad użyć dostępnych narzędzi (np. liniałów z czujnikiem,
suwmiarek, mikrometrów, itp.)		
2.	Sprawdzenie wymiarów		Przeprowadzić uniwersalnymi Przyrządami	pomiarowymi	lub sprawdzianami		

W  przypadkach  budzących  wątpliwości  można  zlecić  uprawnionej  jednostce  zbadanie   właściwości dostarczonych wyrobów i materiałów w zakresie wymagań podanych w punkcie 2.3.
6.3.2. Kontrola w czasie wykonywania ogrodzenia
W czasie wykonywania ogrodzenia należy zbadać:
b) zgodność wykonania ogrodzenia z dokumentacją projektową (lokalizacja, wymiary), c) zachowanie dopuszczalnych odchyłek wymiarów,
d) prawidłowość wykonania dołów pod słupki,
e) poprawność wykonania fundamentów pod słupki, f) poprawność ustawienia słupków,
g) prawidłowość montażu siatki ogrodzeniowej,
6.4. Zasady postępowania z wadliwie wykonanymi elementami robót
Wszystkie materiały nie spełniające wymagań ustalonych w odpowiednich punktach ST zostaną  przez
Inspektora Nadzoru odrzucone.
Wszystkie  elementy  lub  odcinki  ogrodzenia,  które  wykazują  odstępstwa  od  postanowień  ST  zostaną
rozebrane i ponownie wykonane na koszt Wykonawcy.

7. OBMIAR ROBÓT
7.1. Ogólne zasady obmiaru robót
Ogólne zasady obmiaru robót podano w ST „Wymagania ogólne”.
7.2. Jednostka obmiarowa
Jednostką obmiarową ogrodzenia jest m (metr).
Obmiar polega na określeniu rzeczywistej długości ogrodzenia,

8. ODBIÓR ROBÓT
Ogólne zasady odbioru robót podano w ST „Wymagania ogólne” .
Roboty uznaje się za wykonane zgodnie z dokumentacją projektową, ST i wymaganiami Inżyniera, jeżeli wszystkie pomiary i badania z zachowaniem tolerancji według pkt 6 dały wyniki pozytywne.

9.PODSTAWA PŁATNOŚCI
9.1. Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności
Ogólne ustalenia dotyczące podstawy płatności podano w ST „Wymagania ogólne” .
9.2. Cena jednostki obmiarowej
Cena 1 m ogrodzenia obejmuje:

59

• prace pomiarowe i roboty przygotowawcze,
• zakup i dostarczenie na miejsce wbudowania elementów konstrukcji ogrodzenia oraz materiałowa pomocniczych,
- wykonanie fundamentów B 15,
- zbrojenie fundamentów,
- wykonanie ogrodzenia z siatki ogrodzeniowej,
- montaż słupków ocynkowanych,
- montaż słupków podporowych,
- uporządkowanie terenu,
- przeprowadzenie badań i pomiarów kontrolnych.

10. PRZEPISY ZWIĄZANE
10.1. Normy
1. PN-B-06250 Beton zwykły
2. PN-B-06251 Roboty betonowe i Żelbetowe. Wymagania techniczne
3. PN-B-19701 Cement. Cement powszechnego użytku. Skład, wymagania i ocena zgodności
4. PN-B-32250 Materiały budowlane. Woda do betonów i zapraw

60